Home>Project>Bist, Wilrijk
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Bist, Wilrijk


Een grote ruimte van anderhalve hectare in het centrum van Wilrijk, dat is de Bist. Het op de auto gerichte plein is heraangelegd als een aantrekkelijke en herkenbare publieke ruimte, een multifunctionele en open plek. Centraal ligt een voetgangerspasserelle met twee verblijfspodia: een stedelijk zitpodium en een groen activiteitenpodium.

In 2005 besliste het districtscollege van Wilrijk om een totaalplan uit te werken voor de Bist en om het centrumplein van Wilrijk in een nieuw kleedje te steken. Niet alleen de investeringen op het plein speelden hierbij een rol. De geplande werken om het districtshuis uit te bouwen tot een administratief centrum – waar eveneens de bibliotheek, de muziekacademie, de kunstacademie en de politiediensten onderdak zouden krijgen – waren een extra impuls om de publieke ruimte er rond te hertekenen. Het ontwerpteam openbaar domein van de dienst stadsontwikkeling werkte een totaalvisie voor het centrumplein uit om al deze investeringen in een breder perspectief te plaatsen.

Onsamenhangend

De Bist is een grote ruimte van anderhalve hectare midden in het centrum van Wilrijk. Samen met de Kern en de Heistraat beslaat het plein maar liefst 2,5 hectare. De Bist als ‘plein’ maakt de overgang tussen twee ruimtelijke tegenpolen. Aan de noordzijde zijn er grootschalige structuren zoals het winkelcentrum en de appartementsblokken. Aan de zuidkant is er een kleinschalige structuur waarbij het districtshuis en het kasteel Ieperman een belangrijke beeldbepalende invloed uitoefenen op het hele plein. De Bist werkt als katalysator tussen deze verschillende schalen.

Door het onsamenhangende karakter vervulde de Bist niet de centrumfunctie die ze zou kunnen spelen, noch ruimtelijk noch socio-cultureel. De omliggende functies en gebouwen waren nauwelijks of niet betrokken bij het plein.

Het beeld van de oorspronkelijke dries, een driehoekig plein omringd door bomen en met een centrale open ruimte, was nog deels te herkennen in de hoogstammige platanen. De oorspronkelijk gesloten groenstructuur was evenwel doorbroken na het vellen van verschillende bomen. Toch was ze nog steeds beeldbepalend voor de buurt, ze was ook verbonden met de omliggende groene ruimte Ieperman tegenover het districthuis.

Behalve de ruimte bestemd voor of ingenomen door parkerende wagens was er enkel restruimte zonder enige verblijfskwaliteit. Het plein werd voor het grootste deel van de tijd ingenomen door auto’s van bewoners en bezoekers van het winkelcentrum. Het beeld van de Bist werd verder ook bepaald door de veelheid en intensiteit aan verkeersstromen. Het plein was door de sterke dominantie van de verkeersfunctie een weinig aantrekkelijke verblijfsruimte. De wekelijkse marktactiviteit zorgde voor de enige en tijdelijke dynamiek op het plein.

Katalysator

De visie op de Bist stoelt op twee belangrijke elementen. Ten eerste moet het plein als bindend element van de verschillende centrumfuncties op schaal van Wilrijk een nieuwe dynamiek teweegbrengen, en een aantrekkelijke en herkenbare publieke ruimte zijn in het centrum van het district. Ten tweede moet de Bist een multifunctioneel en opengewerkt centraal plein worden, waarbij er ruimte is om te verblijven en te ontmoeten, om te spelen en te sporten, om te parkeren en voor het openbaar vervoer, voor de markt en tijdelijke evenementen.

De Bist werd niet louter binnen de grenzen van het plein bekeken. Er werd een samenhangend en gefaseerd ontwerp opgemaakt voor de Bist, de Heistraat en de Kern. Het geheel is in één verharding (kleiklinker) aangelegd. Op deze verharding zijn verschillende accenten aangebracht om het plein weer op schaal te brengen en weer een identiteit te geven. Het invullen van deze grote ruimte gebeurt met grote vlakken die elk hun eigen functie, sfeer en karakter hebben. Die maken van het plein een katalysator tussen de grote schaalverschillen: het geheel van de vlakken geeft een antwoord op de grootschaligheid van het aangrenzende appartementsgebouw terwijl elke ruimte op zich, door zijn kleinschalige uitwerking op maat, aansluit bij de kleinschaligere gebouwen aan de overzijde.

Twee podia

De nieuwe Bist geeft weer ruimte aan de zachte weggebruikers en moet een aangename vertoef- en verblijfsplek worden in het centrum van Wilrijk. Centraal ligt er een voetgangerspasserelle met twee verblijfspodia: een stedelijk zitpodium aan de Heistraat en een groen activiteitenpodium aan de andere zijde. Het stedelijke zitpodium vormt de ‘kop’ van het plein. Daar is zit- en verblijfsruimte in aansluiting met de overstapzone aan de bushaltes. Op de hoek van de Heistraat met de Bist is een luifel gebouwd voor de voorzieningen van De Lijn en een overdekte zitruimte. De luifel vormt een nieuwe rand op het plein en overbrugt de verschillende schalen van het plein.

Op het groene activiteitenpodium zijn het basketbalterrein en een speelruimte ingeplant. Het is een podium in gras met enkele nieuwe bomen. Het basketbalveld ligt verzonken in het podium zodat een zitrand ontstaat. De ballenvanger ligt verticaal gespiegeld ten opzichte van het sportveld.

In de uiterste hoek van het plein is er een parkeergedeelte. De parking is zo ingericht dat zij een aantrekkelijke ruimte is, die samenhangt met het overige deel van het plein. Zo zijn de parkeerstroken als plateaus aangelegd en zijn de noodzakelijk te rooien bomen in deze zone gecompenseerd, zodat een ‘groen parkeerveld’ ontstaat.

Een willekeurige inplanting van platanen zal op termijn uitgroeien tot een nieuw platanenbos op de Bist. Ook de locatie van de standbeelden is herbekeken. De nieuwe locatie voor het standbeeld van Constant De Deken is het kasteeldomein Ieperman, waarbij het standbeeld aan de zijde van de Bist in het groen geïntegreerd wordt. De schandpaal krijgt een centrale plek op het stedelijke zitpodium.

Op het nieuwe plein zijn allerlei voorzieningen geïntegreerd voor de diverse activiteiten: hechtpunten voor de kerstbeelden, een put voor de jaarlijkse grote kerstboom, ondergrondse marktkasten enzovoort.