Home>Project>Buurtpark Antverpia, Brasschaat
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Buurtpark Antverpia, Brasschaat


Stapsteen in bebouwd perifeer landschap

Het parkproject Antverpia is gelegen op ongeveer 4 km van het centrum van Brasschaat. De gemeente behoort tot het bebouwd perifeer landschap rond Antwerpen. Typisch aan dit overgangsgebied is dat het noch landelijk, noch stedelijk is. Goede verbindingen met de stadskern en kleinschaligheid zijn de kenmerken van deze groene gordel. Hier liggen ook de belangrijkste groengebieden van de hele agglomeratie, zoals het Antitankkanaal, de fortengordel en de groene vingers. Naast hun natuurwaarde spelen ze ook een belangrijke rol op vlak van recreatie.   Het bankgebouw Antverpia was de aanzet van de ontwikkeling van de wijk Mariaburg en werd in het begin van de twintigste eeuw gebouwd. Recent verwierf de gemeente Brasschaat het geklasseerde bankgebouw met park. Leerlingen van de tekenacademie, gebruikers van het dienstencentrum en wijkbewoners komen hier rust en inspiratie zoeken. Door het toepassen van harmonisch park- en groenbeheer steeg de ecologische waarde van het voormalige domein. Maar dit project maakt ook deel uit van een groter groen netwerk: het Natuur- en Schelde landschapspark. Zo zal dit parkgebied, op ruimer schaalniveau binnen het randstedelijk weefsel, fungeren als groene stapsteen, voor mens, plant en dier.

Verwevenheid in de woonomgeving

De grootste troef van dit groengebied is dat jong en oud binnen de woonomgeving kan genieten van een stukje natuur. De inbreng van recreatieve elementen beperkt zich tot een basketbalveldje en enkele ‘bergen’ die uit het landschap rijzen. Kinderen worden dus in de stedelijke structuur geconfronteerd met elementen die refereren naar een natuurlijke verschijningsvorm. Maar binnen dit buurt-natuurpark ligt het accent vooral op verblijf. Het ontwerp voorziet heel wat ontmoetingsplaatsen zodat bezoekers in een semi-natuurlijke omgeving kunnen verblijven, circuleren en recreëren. De onmiddellijke omgeving van het voormalige bankgebouw heeft een sterk historisch-landschappelijk karakter. Samen met de wegen rond het gebouw versterken de monumentale beuken het beeld van het negentiende eeuwse domein. Bovendien staan die laanbomen symbool voor de verweving stad en natuur. Maar ook de bomengordel rond het domein werkt als een half doorlatende buffer. Het park zelf heeft een meer ecologisch karakter. Daarin horen paden thuis die esthetisch niet overheersen, maar in het landschap ondergeschikt blijven aan de groenstructuren. Het gewapend graspad past perfect in dat concept. Een fundering van lavagruis verrijkt met een grasdalsubstraat en de grasmat geeft de bezoekers de kans om met droge voeten door het natuurpark te wandelen.

Buurtpark en natuurontwikkeling

Parken zijn vaak gekenmerkt door een hoge soortenrijkdom, zowel wat de cultuurvariëteiten betreft als hun tegenhangers uit de natuur. Maar door de beperkte oppervlakte is het in een buurtpark niet mogelijk om een enorme diversiteit planten- en diersoorten na te streven. Bij de uitbouw van een ecologisch park speelt de juiste plantenkeuze en het gebruik van de juiste materialen een belangrijke rol. Daarom is de plantenkeuze hier vooral gericht op een sterk inheems assortiment, dat geschikt is voor de specifieke standplaats. Maar ook het beheer heeft zo zijn belang. Milieuvriendelijkheid staat hier centraal. Zo wordt de spontane ontwikkeling van kruidachtige gewassen in het grasland gestimuleerd. Dat is deels het resultaat van een extensief maaibeheer. Enkel het ‘gewapend graspad’ wordt frequent gemaaid. Belangrijk in heel het verhaal is de beeldvorming. Het zichtbaar maken van de spontane processen helpt om het begrip natuurpark te vatten. Zo gaan beukenmassieven, hagen, klimplanten en oude afsluitingen o.a. ideale nestplaatsen vormen voor vogels. Dat is de reden waarom alleen de beukenhagen (Fagus sylvatica) gesnoeid worden. Om het ander onderhoudswerk, o.a. binnen de plantenmassieven, tot een minimum te beperken komt er een mulchlaag van houtsnippers (afkomstig van snoeiwerken) tussen de planten. Het beheer bestaat dan vooral uit het hakken van de bovenlaag. Via oproep ‘Groenprojecten in het kader van het Harmonisch Park-en Groenbeheer 2005’ ontving dit project een projectsubsidie van 110.161 euro. Met de bedoeling om lichthinder en lichtvervuiling tot een minimum te beperken kreeg de firma Hess de opdracht om een lichtstudie uit te voeren. Die zal ervoor zorgen dat de verlichting van het buurtpark in de toekomst mens en diervriendelijk blijft.

Een gegrepen kans

Op het oude BPA is duidelijk te zien dat deze zone bebouwd mocht worden. De gemeente Brasschaat heeft een sterke inspanning geleverd om ervoor te zorgen dat dit actieterrein gevrijwaard zou blijven. Het uitgangspunt was een groene vlek in de wijk Mariaburg. De gemeente heeft er ook voor gezorgd dat het historische bankgebouw opgenomen is als beschermd monument. Door niet alleen het gebouw maar ook het omliggende terrein te betrekken, blijft het sterke karakter behouden. De omliggende straten zijn uitgevoerd in kasseien en de robuuste beukenbomen zorgen voor een historisch wijkbeeld. Door het braakliggende terrein om te vormen tot een semi-natuurlijk wijkpark heeft de gemeente Brasschaat eindelijk de toekomst van dit groengebied kunnen garanderen.