Home>Project>Centrum, Merelbeke
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Centrum, Merelbeke


In 2009 werd een masterplan opgemaakt voor de publieke ruimte in het centrum van Merelbeke. De herinrichting van het Kerkplein, Dijsegem en het Driekoningenplein is de eerste realisatie. Het groene karakter van het achterliggende landschap is doorgetrokken tot in het centrum. De versnippering van de ruimte is doorbroken via een ‘shared space’. Een ondergrondse parkeergarage zorgt ervoor dat het Kerkplein verkeersvrij werd.

De drukke Hundelgemsesteenweg loopt dwars door Merelbeke. Opvallend is dat de klassieke lintbebouwing langs de steenweg in het centrum overgaat in een open ruimte. Daar zijn naast de kerk in de loop der jaren andere publieke gebouwen ingeplant: het gemeentehuis, de bibliotheek, het politiekantoor. Die publieke gebouwen zijn allemaal op zich staande elementen, alsof er geen connecties zijn.

Ook de resterende groenzones in de gemeente zijn gefragmenteerd: de begraafplaats, het Wisselbos, het kasteeldomein Myleke, de sportvelden. Het zijn losse, groene stapstenen geworden van wat ooit één groen lint is geweest. Bovendien zullen de komende jaren in het centrum nog enkele nieuwbouwprojecten worden gerealiseerd waardoor het onvermijdelijk een meer gesloten karakter zal krijgen.

Masterplan

Via de Open Oproep van de Vlaams Bouwmeester werd een ontwerpersteam belast met het opmaken van een masterplan voor de publieke ruimte in het centrum van Merelbeke. In het plan, voorgesteld in juni 2009, is geopteerd voor de ontwikkeling van een nieuwe beeldkwaliteit door middel van het behoud en de versterking van het groene karakter van het achterliggende open landschap en het doortrekken ervan tot in het centrum. Anderzijds werd vooropgesteld om de bestaande versnippering van de centrumruimte te doorbreken via een ‘shared space’ en om het veelzijdige karakter van de publieke ruimte terug vorm te geven.

De mobiliteit is zeer belangrijk voor het realiseren van deze visie. Het bouwen van een ondergrondse parkeergarage heeft ervoor gezorgd dat het Kerkplein verkeersvrij kon worden. Op de nieuwe pleinruimtes is geen doorgaand verkeer meer toegelaten, enkel nog lokaal verkeer.

Shared Space

De herinrichting van het Kerkplein, Dijsegem en het Driekoningenplein in 2011-2012 is de eerste realisatie van dit masterplan. Om de verblijfsfunctie in het centrum te versterken, is het volledige plangebied vormgegeven als een ‘shared space’. Er is hierbij gekozen voor één materiaal, met name Kandla. Verschillende legpatronen in rode en grijze Kandla zorgen voor een onderscheid tussen de verschillende functies. Zo kregen het Kerkplein en de ruimte tussen het gemeentehuis en de bibliotheek een legpatroon dat de verblijfsfunctie accentueert. De stroken voor het gemotoriseerd verkeer zijn in grijze Kandla aangelegd. De verbindingsweg tussen het Kerkplein en de tramstelplaats is een transitzone zonder doorgaand verkeer, die het centrum gedeeltelijk afbakent: als eindpunt is een duidelijk ander en rood legpatroon gebruikt. Kantstroken, traptreden en andere afwerkingselementen zijn afgewerkt met gladde beton in een kleur die aanleunt bij de grijze Kandla.

Groenstructuur

De groenstructuur moest het groenlint langs het Wisselbos verlengen tot in het centrum. In de vorm van een groene diagonaal zijn hoogstammige bomen aangeplant: een doornloze variëteit van de Valse Christusdoorn met een zeer luchtige, ijle kruin. Rondom de centrumgebouwen zijn duidelijk afgelijnde groenmassieven geplant, ze definiëren de pleinruimtes en verbinden de gefragmenteerde bebouwing. Deze groenmassieven bestaan uit groenblijvende beplanting aangevuld met grassoorten. In alle te beplanten zones is ook een basislaag van meerstammige krentenboompjes voorzien. Door hun sculpturale lichte kruinen, hun bloei en hun herfstverkleuring zullen ze voor visuele samenhang zorgen.

Voor het Kerkplein was de bestaande linde het uitgangspunt en werden meerdere kleinbladige lindes toegevoegd (Tilia cordata) als hoogstammige bomen. Ze maken een visuele verbinding met de pastorietuin en komen ook voor langs de doortocht Merelbeke. Een herfstverkleurende eik (Quercus coccinea Splendens) is aangeplant in het binnengebied in aansluiting met het Wisselbos.

Zitbanken, fietsenstallingen, een fontein, winkelvoorzieningen… zorgen ervoor dat de publieke ruimte integraal teruggegeven is aan Merelbeke en zijn  bewoners.