Home>Project>Diksmuidekaai en Albertpark, Kortrijk
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Diksmuidekaai en Albertpark, Kortrijk


De binnenstad van Kortrijk ondergaat een ware gedaantewisseling. De Vlaamse overheid is sinds geruime tijd actief in de weer om de bestaande rivier de Leie bevaarbaar te maken voor schepen van 4400 ton. Tot op heden was de Leie enkel toegankelijk voor schepen tot maximaal 800 ton.

Deze Leiewerken zijn het resultaat van Europese overeenkomsten. Wou men de binnenvaart als valabel alternatief voor het wegverkeer promoten, dan was een verbinding tussen de haven van Antwerpen en de Seine onontbeerlijk. Deze Seine-Scheldeverbinding was op Vlaams grondgebied volledig gerealiseerd, met uitzondering van de Leiedoortocht in Kortrijk.
Concreet betekent dit voor de Kortrijkse binnenstad een ware metamorfose. De bestaande bruggen worden één voor één afgebroken en vervangen door nieuwe bruggen die twee maal hoger (en dus ook langer) zijn dan de bestaande bruggen. De Leie zal over een afstand van drie kilometer verdubbelen in breedte en deels verplaatst worden.

De Leiewerken waren oorspronkelijk van waterbouwkundige aard. De nadruk lag louter op de verbreding van de rivier waarbij het herstel van het stedelijk weefsel en de heraanleg van het openbaar domein nauwelijks aandacht verdienden. Het concept van de heraanleg verengde zich in belangrijke mate tot een heropbouw van de bestaande toestand. Zoals gebruikelijk in de vorige eeuw, beschouwde de Vlaamse overheid de Leiewerken als een zuiver grootschalig infrastructuurwerk, hoofdzakelijk gedicteerd door technische normen.
In de loop der jaren veranderde deze attitude. De stad Kortrijk kende in het begin van de jaren negentig een hernieuwde aandacht voor zijn openbaar domein. Door de vernieuwing van het winkelwandelgebied, de Grote Markt en de centrumstraten groeide het bewustzijn dat ook de Leie een meerwaarde kan betekenen in de realisatie van een hoogstaand kwalitatief openbaar domein. Samen met de stad Kortrijk en onder impuls van de intercommunale Leiedal werden de krijtlijnen van dit nieuw openbaar domein uitgezet.
Tegenwoordig beschouwt men de hernieuwde Leie als dé motor voor een grootschalige stedelijke vernieuwing. De Diksmuidekaai vormt hierbij een eerste concrete realisatie.

De Diksmuidekaai

Een eerste gedeelte van de verbreding is ondertussen verwezenlijkt. De Diksmuidekaai, die in 2005 voor het grote publiek opengesteld werd, vormt met zijn lengte van 400m een belangrijke schakel in dit project. Het gehanteerde concept van de wegenis wordt doorgetrokken over de volledige lengte van de doortocht zodat een aaneengesloten promenade van 2 km vorm zal krijgen.
Door het verbreden en rechttrekken van de rivier krijgt de binnenstad een unieke dimensie. Op nauwelijks 400 meter van de Grote Markt ontstaat een panorama van 700 meter langs de Leie. Deze grootstedelijke schaal is zo prominent aanwezig dat de heraanleg er niet kan op gericht zijn deze te ontkennen of te camoufleren met kleine elementen. In de vormgeving van de nieuwe Diksmuidekaai werd dan ook resoluut gekozen om de grootschaligheid van de nieuwe Leie te benutten. In het concept wordt de schaal benadrukt door de breedte, een doorgedreven horizontaliteit en de soberheid van aanleg.
In bovenstaand profiel wordt bijzonder veel aandacht geschonken aan de zachte weggebruiker. De acht meter brede promenade biedt een maximum aan comfort voor voetgangers en fietsers. Voertuigen worden geweerd van deze promenade dankzij de aanleg van een 25 cm hoge trottoirband.
De promenade is uitgevoerd in tintbeton zodat een voelbaar oppervlak ontstaat. De fietsers en voetgangers zijn van elkaar gescheiden door een lineaire opstelling van het straatmeubilair. Door de aanleg van hoogstammige bomen wordt het horizontale lijnenspel doorbroken en worden de fietsers en wandelaars als het ware begeleid doorheen het parcours.

Het Albertpark

Het rechttrekken van de rivier zorgde ervoor dat de oppervlakte van het Albertpark met 1/3de gereduceerd werd. Daarnaast was de nieuwe Groeningebrug zo prominent aanwezig dat het gevaar bestond dat het park als restgroen zou worden geconcipieerd.
Daarom is conceptueel gekozen om het park als een schelp aan het water vorm te geven zodat de rivier geen grens vormt maar in het midden tussen de parkhelften komt te liggen. Door het terugtrekken van de landhoofden en het verkeer om te leiden aan de rand van het park ontstaat een groene ruimte met een belangrijke meerwaarde. Visueel loopt het park onder de brug door.
De aanleg van het park is, analoog aan de Diksmuidekaai, bewust sober gehouden. De sterke openheid versterkt het schaalgevoel dat door de nieuwe Leie wordt geïntroduceerd.
De aanwezigheid van het oorlogsmonument is benut om een terrassenring in de niveauverschillen te realiseren. Deze terrassen zijn bruikbaar bij de jaarlijkse herdenking van de Leieslag.
Door de introductie van stapelmuren in schisteuze leisteen worden de niveauverschillen opgevangen. De wandelpaden zijn langsheen deze stapelmuren geleid en slingeren doorheen het park. Hierdoor blijven de hellingen klein zodat de paden makkelijk toegang bieden aan voetgangers en personen met een mobiliteitsbeperking.
Behalve een grote solitaire bomen (Kaukasische vleugelnoot) werd geen extra beplanting voorzien. De afwezigheid van struiken maakt het opnieuw mogelijk de schaal van het Albertpark in de verf te zetten. Kleine grondarmaturen verlichten het pad waardoor storende verlichtingspalen vermeden werden.

De Skatebowl

Bij de heraanleg van het openbaar domein, opteerde de stad Kortrijk om in het Albertpark een skatebowl in te planten. Deze skatebowl vormt een ware attractiepool in deze anders dode hoek van het park.
Het ontwerp van de skatebowl is door de stad Kortrijk in samenwerking met Team Pain ontwikkeld. De bowl is opgevat als één monoliet van beton waarin uitsnijdingen en hellingen werden gecreëerd, zodat een gevarieerder parcours wordt gevormd dan bij de klassieke ramp.
Om de skatebowl te integreren in het landschap, hanteert men hetzelfde concept als de rest van het park: een vrij horizontale aanleg, versterkt door het gebruik van grote grasperken en de afwezigheid van storende verticale elementen zoals verlichtingsarmaturen. De niveauverschillen in het park worden opgevangen door gebruik te maken van keermuren in rode schisteuze leisteen. Samen met de paden in dolomiet ontstaat hierdoor een harmonieus geheel.
Naast de infrastructuur van de skatebowl, ontwikkelde de stad Kortrijk nog twee andere sporen om een gedegen beleid rond skateboarden te voeren. Samen met de bewoners en de gebruikers komt de stad op regelmatige tijdstippen samen teneinde de werking van de bowl te bespreken en indien nodig bij te sturen. De stad Kortrijk huisvest eveneens het expertisecentrum Skate, Blade en Bike.