Home>Project>Doortocht Demer, Bilzen
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Doortocht Demer, Bilzen


Lange tijd was de Demer omwille van de vervuiling en overstromingen een doorn in het oog van de Bilzenaren. Nu de herinrichting achter de rug is, kunnen bewoners bij een hevige regenbui weer rustig slapen. Bezoekers kunnen van noord naar zuid langs de Demer doorheen het centrum wandelen. ‘De Demer in de stad, de stad aan de Demer’, zo is Bilzen weer gekend.

Reeds in 1996 vroeg het stadsbestuur van Bilzen aan de Provincie Limburg een initiatief te nemen voor de herinrichting van de Demer. Door de opeenstapeling van vuil en slib was de rivier in de loop der jaren sterk vervuild geraakt, werd de doorstroming ernstig gehinderd en verkleinde de bergingscapaciteit. Naast het watertechnisch optimaliseren van de waterloop (saneren en oplossen van de wateroverlast) kwam er gaandeweg een tweede doel bij: het verbeteren van de integratie van de Demer in het landschappelijke en stedelijke weefsel.

Ruiming en sanering

In eerste instantie werd de rivier geruimd. De bedding is tot ongeveer een meter verdiept en op sommige plaatsen is de rivier ook verbreed tot 1,2 m zoals ter hoogte van het Begijnhof. Op deze wijze is de Demer weer een ‘open’ rivier in de stad die het overtollige water bij hevige regenval afvoert. De overstromingen in 1998 leidden ook tot ingrepen stroomopwaarts buiten de stad, met de aanleg van een dijk met een overloopconstructie en een wachtbekken.

Ook een verbetering van de waterkwaliteit drong zich op, in de rivier kwamen immers meer dan 180 lozingspunten uit. En de oevers, kaaimuren en brugjes waren aan herstel en vervanging toe. Vooral in het stuk tussen de Begijnhofstraat en de Meershovenmolen waren er grote problemen met wateroverlast en kwamen er nieuwe kaaimuren. Het provinciebestuur, als beheerder van deze waterweg van tweede categorie, was verantwoordelijk voor het onderhoud van de bedding en de oevers. De Stad Bilzen stond mee in voor de verfraaiing van de oevers en bruggen. Aquafin pakte de rechtstreekse lozingen in de rivier aan. De sanering van het water was een technisch huzarenstukje: over een traject van meer dan twee kilometer werd onder de bedding van de Demer een vuilwaterriool aangelegd.

Open rivier

De werken boden kansen om de beleving van de ‘open’ rivier in de stad te herstellen. Er kan weer gewandeld worden langs de  Demer. In het hart van de stad zijn wandelpaden aangelegd, kaaimuren verfraaid, trapjes voorzien aan de oever en bruggen vernieuwd. Aan het Begijnhof zijn de vroegere betonmuren vervangen door ‘doorkijkleuningen’.  De interactie tussen rivierbedding en omgeving kreeg weer betekenis.

In de dichtbebouwde, stedelijke omgeving is het herstel van kaaimuren en de oeverversteviging uitgevoerd met het klassieke metselwerk in baksteen. In de meer open gedeelten en in de parken is de oeverversteviging in ruwe natuursteen. Ter hoogte van het Begijnhof en een oude kloostermuur maakte het metselwerk van de vroegere kaaimuren plaats voor een robuuste oeververdediging met zware zandkleurige stapelstenen, wat beter aansluit bij het omliggende groen en park.

In de bedding zelf zijn maaskeien gelegd die stroomversnellingen induceren om aanslibbing tegen te gaan. Slibbanken voorzien in foerageerplaatsen voor vogels. Aan knelpunten voor vismigratie zijn vistrappen aangelegd, bijvoorbeeld ter hoogte van de Bilzermolen.