Home>Project>Engels plein en OPEK-plein, Leuven
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Engels plein en OPEK-plein, Leuven


In het noordelijke deel van de Vaartkom is het doorgaande verkeer van de noordoever en het OPEK-plein naar het Engels Plein verplaatst. De noordoever is hierdoor uitgegroeid tot een fijne boulevard aan het water. Het plein aan het OPEK is autovrij en profileert zich als een activiteitenplein aan het water. Het Engels Plein transformeerde van achterkant naar een volwaardige stedelijke plek.

De herontwikkeling van de Vaartkom Leuven is een grootschalig stadsvernieuwingsproject. Een voormalig industrieel gebied wordt een gemengd stedelijk gebied. De Stad Leuven investeerde in de aanleg van groene publieke ruimte en goede ontsluitingswegen.

Doorgaand verkeer verplaatst

Tot voor enkele jaren liep het doorgaande verkeer in de Vaartkom over de noordoever – een weg tussen de vaart en nieuwe bouwblokken met woningen en handelszaken – en over een interessant gelegen plein tussen het OPEK (Openbaar Entrepot voor de Kunsten) en de vaart. Door het drukke verkeer waren het plekken waar het niet aangenaam vertoeven was. Tegelijkertijd was de omgeving van het Engels Plein – aan de andere kant van de bouwblokken – een verwaarloosde en verloederde parking met weinig betekenis voor de omgeving. De oplossing bestond erin het doorgaande verkeer in de Vaartkom te verplaatsen, van de noordoever en het OPEK-Plein naar het Engels Plein. Zo kregen de noordoever en het plein aan het OPEK waardevolle kansen om uit te groeien tot fijne plekken aan het water. Aan de andere kant werd het Engels Plein opgeladen met nieuwe wegen voor het doorgaande verkeer. Handelszaken die oorspronkelijk niet gunstig gelegen waren, profiteren nu van deze verkeersstromen.

Engels Plein

De Stad Leuven focuste van in het begin op de aanleg van het Engels Plein en het verplaatsen van het verkeer, omwille van de omvang van deze infrastructuurwerken maar ook omwille van het strategische belang ervan voor de globale herontwikkeling van de Vaartkom. Het Engels Plein moest een identiteit krijgen die complementair is met de directe omgeving: de groene Keizersberg, de aan het water gelegen noordoever en het toekomstige plein voor het OPEK. Tegelijkertijd moest het Engels Plein ook een deel van zijn oorspronkelijke, industriële karakter behouden.

Het ontwerpteam gaf de rijweg een plek onder de viaduct, waardoor de ruimte naast de viaduct verkeersarm werd en groen kon kleuren. De autobestuurder krijgt een intrigerende plek om door te rijden en de resterende ruimte van het Engels Plein is ingericht als een groene verblijfsruimte. Bewoners en gebruikers kunnen er vertoeven tussen de bomen en op ‘groene kussens’. In het totaal staan er 65 grote platanen die zich meteen met de schaal van de omgeving kunnen meten. Het is uniek dat een dergelijke plek met zoveel autoverkeer toch zo groen kleurt. Tegelijk verwijst het gebruik van materialen als beton, kasseisteen, metalen boomroosters naar het industriële verleden van de plek.

OPEK-plein

Het verkeer rijdt sinds het najaar van 2015 over het Engels Plein waardoor het plein aan het OPEK verkeersvrij werd. Begin 2016 zette de Stad Leuven samen met andere betrokkenen de krijtlijnen uit voor een tijdelijke inrichting. Die heeft tot doel om de mogelijkheden van de plek te verkennen en lessen te trekken voor de definitieve aanleg in 2019. De nieuwe plek op de kop van de Vaartkom moet ontmoeting, evenementen en informeel gebruik in de hand te werken, zoals de organisatie van verjaardagsfeestjes, picknick of badminton.

De bestaande fysieke toestand was het uitgangspunt voor een budgetvriendelijk ontwerp. Het asfalt en de wegsignalisatie werden behouden. Groene uitsparingen, van grasheuvel tot mini-berkenbos, doorbreken het asfalt en geven de plek met een beperkte ingreep een volledige nieuwe uitstraling, met een knipoog naar de vroegere functie. Twee grote houten meubels staan in het verlengde van de oevers en doen dienst als informele speelscène. Dit ontwerp slaagt er zo in een visuele en functionele link te leggen tussen de Vaartkom en het kunst- en cultuurcentrum op de kop van het plein. In de opstartfase van het tijdelijke gebruik organiseerde het ontwerpteam enkele activiteiten om samen met buurtbewoners en organisaties de mogelijkheden van dit plein te tonen.