Home>Project>Gemeenteplein, Sint-Jans-Molenbeek
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Gemeenteplein, Sint-Jans-Molenbeek


Het grote ruimtelijke potentieel van het Gemeenteplein bleef door het gebruik als parkeerplaats onderbenut. Daar heeft de herinrichting en de benadering van het plein als één grote vloer of als een gemeenschapszaal in open lucht met plaats voor meerdere functies, verandering in gebracht.

Het ontwerp voor de herinrichting van het Gemeenteplein, de Pradostraat en de Graaf van Vlaanderenstraat, is in verschillende studies aan bod gekomen: in stedenbouwkundige ontwerpen voor Sint-Jans-Molenbeek, in een meer globale visie voor een nieuw stadscentrum aan de rand van het kanaal, maar ook in het gewestelijk ontwikkelingsplan. Ze toonden allemaal, op hun schaal, de noodzaak om over een drastische ingreep van het Gemeenteplein, waar te veel parkeerplaatsen waren, na te denken. Om geen oneindige discussies over het parkeren te voeren, besliste de gemeente om twee bijkomende studies aan te vragen. De eerste richtte zich specifiek op het parkeren terwijl de tweede de eigenlijke inrichting van de publieke ruimte in het centrum van Sint-Jans-Molenbeek onderzocht. Uiteindelijk besliste de gemeente om de parkeerplaatsen op het Gemeenteplein op te heffen. Zo kon een doorlopende vloer van gevel tot gevel aangelegd worden en kon het Gemeenteplein weer een gemeenschappelijke ruimte worden.

Shared space

Het Gemeenteplein is nu een grote natuurstenen vloer van gevel tot gevel. Het concept van ‘shared space’ is het centrale en bundelende element. Het gaat over een ‘eenvormige inrichting van de openbare ruimte die de milieueffecten van gemotoriseerd vervoer vermindert door het bevorderen van verplaatsingen te voet of per fiets, en die activiteiten van bewoners stimuleert, de plaats verfraait en de vitaliteit van de stad ondersteunt’. Het resultaat is een sober en sierlijk plein. De verschillende uitrustingen (banken, vuilnisbakken, bomen, waterpartijen enzovoort) zijn gegroepeerd om een zo groot mogelijke ruimte te creëren. Er is veel aandacht aan de afwatering geschonken.

Stadssalon

Het nieuwe Gemeenteplein biedt de mogelijkheid voor een zo breed mogelijke toe-eigening van het ‘stadssalon’. Waterpartijen en nieuwe aanplantingen maken van het plein een plaats voor aangename ontspanning. Het plein heeft twee rustzones met straatmeubilair en bomen. De eerste, vlakbij de Pradostraat, fungeert als een ‘halteplaats’ voor uitwisseling en ontspanning. De tweede is een meer levendige en feestelijke ruimte. Ze bevindt zich in de zonnigste hoek. De banken op het plein hebben een meervoudige functie: het bieden van zitmogelijkheden aan passanten, het beschermen van bomen, het sturen van het traject van voetgangers en van het verkeer dat uit de Graaf van Vlaanderenstraat komt om de zachte weggebruikers te beschermen.

Artistieke ingreep

De Gemeente Sint-Jans-Molenbeek heeft een kunstenaar betrokken bij het project. De artistieke interventie, die in nauwe samenwerking met de architecten tot stand kwam, heeft de kwaliteiten van het plein versterkt. Het gaat niet zozeer om de ingreep op zich, maar veeleer om een attitude die de vooropgestelde intenties ondersteunt en de architecturale krachtlijnen versterkt. Architect en kunstenaar schreven samen een stuk openbare ruimte. ‘Moment-Point-Zéro’ van kunstenares Joëlle Tuerlinckx is een monoliet die op het zwaartepunt van het plein wordt verzonken. Hij benadrukt het uitgestrekte stenentapijt dat eerder met een gom dan met een potlood werd getekend.