Home>Project>Grote Markt, Turnhout
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Grote Markt, Turnhout


Turnhout vierde in 2012 achthonderd jaar stadsrechten en de titel ‘Cultuurstad van Vlaanderen’. Het openingsfeest in maart ging door in het ‘Salon van de stad’, tevens het grootste ‘Terras van de Kempen’, de vernieuwde Grote Markt. De vroegere parkeerplaats is niet meer, bewoners kregen in ruil een vernieuwd open plein, met levendige gezellige randen en een extra groen stadshart, de tuin rond de kerk. Deze driedeling is het basisconcept van de hele herinrichting.

Tot voor kort domineerden auto’s het beeld van de Grote Markt in Turnhout. De stad schreef een ontwerpwedstrijd uit in twee fasen, met tussenin stadsdebatten die leidden tot een aangescherpte projectdefinitie. De heraanleg startte in maart 2011, na uitvoerig archeologisch onderzoek en het plaatsen van een ondergronds infiltratiebekken het jaar voordien. De oplevering had plaats in februari 2012.

De Grote Markt parkeervrij maken was nodig om de ruimte opnieuw te laten functioneren als ontmoetingsruimte in de stad, centraal op de overgang tussen de Gasthuisstraat en Turnova, het project in de voormalige Brepolsfabrieken. Het plein is nu geschikt voor een heel brede waaier aan activiteiten, met bruikbare ruimten waar ieder zijn gading vindt: al winkelend, op een terrasje, wachtend op de bus, spelend in de fontein, onthaastend in de tuin…

Open plein

Er is gekozen voor duurzaam materiaalgebruik, via aangepast hergebruik van de authentieke kassei. De afgezaagde toplaag verhoogt het comfort van de gebruikers, tegelijk komt de mooie kleur van deze oude kassei opnieuw tot haar recht.

De gevelwand met het stadhuis staat letterlijk op het plein. Naar analogie met de eerder aangelegde aanloopstraten kregen de overige randen en de rijweg een materialisatie in Turnhouts blauw, betonstraatstenen aangelegd in een bijzonder wildverband.

Drie parallelle lijnen tekenen de rand. Langs de gevels is er meer ruimte voor terrassen. Alle objecten die bij een centrale ruimte in de stad horen, zoals bushaltes, fietsenstallingen, bomen, banken, vuilnisbakken, straatverlichting en extra terrassen zijn ondergebracht in een strook langs de rijweg. Tussenin is er een obstakelvrije comfortabele voetgangerszone.

Fontein, zitranden en speelkaarten

Op de kop van de Herentalsestraat is het water- en lichtspel met 485 spuitkoppen, centraal op het open plein, een speels element. Op lange zitbanken op de randen is het genieten van de levendigheid rond de fonteinen. Opvallend zijn ook de typisch Turnhoutse speelkaarten als details in het pleinontwerp, enerzijds uitgefreesd in de betonplaten in de loper op het open plein, anderzijds als rood-witte mozaïektegels in de pleinrand, aan de toegangen naar de voor Turnhout zo typische stegen.

Groen-blauw-wit stadshart

De bloemenrijke stadstuin rond de kerk is een derde basisconcept. De nieuwe tuin, op de plek van het voormalige kerkhof, symboliseert het belang van natuur en groen in en om Turnhout. Vanaf het voorjaar tot in de herfst kleuren de bloemen in de Turnhoutse tinten blauw en wit. Doorlopende kronkelende paadjes in Portugees graniet, met aan weerszijden betonnen zitranden met houten banken, maken dit groene hart toegankelijk en beleefbaar. Het beschermde smeedijzeren hekwerk met arduinen sokkel is in het ontwerp geïntegreerd en boordt deze tuin af.

Multifunctionele stalen luifel

Een eigentijds element is de stalen luifel. De perforaties in het dak van de pergola zijn gesloten waar beschutting tegen de regen nodig is en open als een pergola met klimrozen. De staanders dragen verlichtingsarmaturen op twee hoogtes, afgestemd op de voetganger en op de weggebruiker. Dezelfde staanders zijn als typerende lichtmasten rondom het plein gezet.

Diverse technische functies zijn onzichtbaar geïntegreerd in het ontwerp, dat zo erg sober blijft. Nutsvoorzieningen in kasten en andere obstakels zijn zorgvuldig ingepast in het tuinontwerp. De ondergrondse Elotab-waterkranen zijn nauwelijks merkbaar door hun deksels. Stekkers voor markt en kermis zijn verwerkt onder de zitbanken en in trekputten.

Door de heraanleg is een nieuwe stedelijke dynamiek ontstaan voor handel, horeca en het verenigingsleven op het plein. Iedereen vindt wel een plekje in ‘het Salon van de stad’.