Home>Project>Kaaien, Boom
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Kaaien, Boom


Beleef het water

Boom heeft de Rupel herontdekt. Een lange wandelboulevard op de dijk laat de inwoners het water weer echt beleven. De esplanade is makkelijk en veilig bereikbaar vanuit het centrum van de gemeente.  

De Rupel vormde in het verleden een belangrijke transportweg voor de ontwikkeling van het Waasland en de Rupelstreek. Hierdoor kreeg de rivier een duidelijk industrieel karakter. In het eerste deel van de 20ste eeuw ontwikkelden veel van de aanliggende nederzettingen zich daarom weg van het water. Ook in Boom had het centrum zich letterlijk van zijn stroom afgewend. Alleen vanuit de achterkanten van de woningen hadden bewoners een zicht op de Rupel, zij het een zeer beperkt zicht want de ruimte tussen dijk en tuinen was opgevuld met parkeerplaatsen en rijstroken voor doorgaand verkeer. Rechtstreeks contact met het water was haast niet mogelijk.

De charme en de ruimtelijke kwaliteiten van de rivier werden pas in de laatste decennia van de vorige eeuw herontdekt, de oever werd opnieuw als onderdeel van het woonweefsel ontwikkeld. In Boom werd die ommekeer vertaald in het project ‘beleef het water’ van de gemeente Boom en Waterwegen en Zeekanaal nv – afdeling Zeeschelde. Het project werd gerealiseerd tussen 2000 en 2007. Het Heldenplein werkt in het nieuwe concept als een scharnier tussen het centrum en de kaaien. Met de aanlegsteiger voor pleziervaart en een veerdienst krijgt ‘de kaai’ zijn rol van haven terug. Een promenade zorgt voor meer beweging langs de rivier.

Naar het water

Het Heldenplein is het aanhechtingspunt van het hele project. Omdat het plein 2,5 meter lager ligt dan de dijk, heeft het nochtans geen rechtstreeks zicht op het water. Wel verwijst het dak van het Grand Café op de dijk naar de golvende bewegingen op het water. De monumentale trap rond de eetgelegenheid benadrukt de centrale rol van het plein. Niet alleen vanuit functioneel oogpunt – mensen die van en naar de dijk of de aanlegsteiger lopen en hun weg naar het centrum van de gemeente zoeken, zullen deze trap ongetwijfeld gebruiken – maar ook vanuit de ruimtelijke werking. De treden in blauwe hardsteen zijn voor een deel in zittrappen uitgevoerd zodat ze ook dienst kunnen doen als kleine tribune bij evenementen. Ter hoogte van het Bruidsluiersteegje is er een subtiele link tussen het centrum van de gemeente en de wandelboulevard op de dijk. Een pad in rode straatbaksteen loopt vanuit de huizenrij naar de voet van de dijk. Daar bieden brede nissen plaats aan expositieruimten waardoor het lager gelegen straatgedeelte, tussen huizen en kaaimuur, als verblijfsgebied wordt uitgewerkt. Een asverschuiving in de rijbaan en het gebruik van verschillende verhardingsmaterialen, onder meer herhaalde rammelstroken met kasseien dwars over de rijweg, maken de automobilist duidelijk dat hij zich in een voetgangersgebied bevindt. Ook de verlichting en het aangepast meubilair ondersteunen dit beeld. Parkeren kan enkel op de daartoe voorziene stroken van kasseien of grastegels.

Rotonde voor wandelaars

Op de dijk, langs het water is een lange wandelboulevard aangelegd. Kenmerkend voor de esplanade zijn de ronde uitkijkpunten, een grote rotonde aan het Heldenplein en iets kleinere uitvoeringen aan het oostelijke en westelijke uiteinde. Trappen en hellende vlakken leiden naar de esplanade die enkel voor wandelaars bestemd is. Doorgaand fietsverkeer wordt bij het begin- en eindpunt afgeleid naar het straatniveau. De vernieuwing van de kademuren verplichtte de ontwerpers om over de volledige lengte balustrades te plaatsen. De horizontale, ronde buizen in roestvrij staal met een bovenplank in tropisch hardhout, verwijzen naar de reling van de oude pakketboten die hier vroeger voorbij voeren.

Blikvanger, de rivier

De trappen zijn aangelegd in blauwe hardsteen, de rode loper van het Bruidsluiersteegje in gebakken klinkers, de wegen en de parkeervakken in kasseien. Het grootste deel van de verharding bestaat evenwel uit betonstraatstenen met een toplaag in natuursteensplit. Er is gekozen voor het consequent aanhouden van eenzelfde kleur, met kleine onderlinge nuances die goed aansluiten bij het strakke zichtbeton van de kaaiconstructie. Dit sobere beeld werkt de aandacht voor de rivier in de hand.