Home>Project>Lambertusplaats Gestel, Berlaar
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Lambertusplaats Gestel, Berlaar


De omgeving van het dorpsplein van Gestel, ooit de kleinste gemeente van de provincie en bekend als één van de meest pittoreske plekken, raakte in de loop der jaren enigszins in verval. Het gemeentebestuur besloot om het geheel grondig op te frissen. Een belangrijk deel van de dorpskern, met name de kerkomgeving, kreeg weer het karakter van weleer.

In een ver verleden ontwikkelde zich in een meander van de Grote Nete een kleine woonkern. In de omgeving verrezen vervolgens  prachtige hoeves en kastelen, de gronden rondom werden ontgonnen voor landbouw. Later in de 15de eeuw werd de Sint-Lambertuskerk opgetrokken en langzamerhand ontstond voor de kerk een rechthoekig plein met daarrond enkele merkwaardige en tot op vandaag goed bewaarde bouwwerken. Ook het landschap  doorstond goed de tand des tijds zodat de schilderachtige sfeer bewaard bleef. Geen wonder dat Gestel gekend is omwille van zijn cultuurhistorische en toeristisch-recreatieve waarde.

Dat neemt niet weg dat aan de Lambertusplaats de pastorij en de schandpaal dringend aan restauratie toe waren. In 2010 nam het gemeentebestuur vzw Kempens Landschap in de arm om een streefbeeldstudie voor de opwaardering van Gestel te maken. Vervolgens werd een ontwerper aangezocht om het geheel esthetisch en bouwkundig uit te werken.

Rust van voorheen

De pastorij die in de loop der jaren verschillende ondoordachte verbouwingen onderging, ging in 2012 in de steigers voor een broodnodige restauratie. Tegelijkertijd met deze werken  werden enkele instabiele tuin- en kerkhofmuren hersteld.

Na het afwerken van de restauratie van het exterieur van de pastorij begonnen in 2013 de verfraaiingswerken aan de Lambertusplaats. Het uitgangspunt voor het ontwerp was een foto uit 1910. Hoewel alle gebouwen op de foto er nog staan in hun originele vorm, waren er in de loop der jaren heel wat nieuwe elementen toegevoegd waardoor het plein de rust van voorheen miste. Het ontwerp startte dus met een weloverwogen eliminatie van alle overtollige delen waardoor de authentieke gebouwen  weer de nodige ademruimte krijgen. De parkeerplaatsen en de weinig doordacht gekozen inrichtingen zijn verwijderd. De hoofdweg is zichtbaar versmald en er kwamen brede voetpaden. Om het plein opnieuw een rustige aanblik te geven, is slechts één materiaal gebruikt voor alle verhardingen: een gezaagde kasseiverharding die mooi contrasteert met de authentieke kerkwegel. De overige verhardingen zijn tot een minimum beperkt.

Een bijzonder geslaagde ingreep is de heraanleg van het grasperk en de uitbreiding ervan met grasstroken langs de bebouwing conform de historische toestand, waardoor het dorpse karakter is versterkt.

Schandpaal gerestaureerd

Vooraan op de Lambertusplaats bevindt zich een schandpaal die van 1779 dateert en die sinds 1936 als monument beschermd is. Na de laatste restauratie in 1897 werden er geen instandhoudingswerken meer uitgevoerd waardoor de stabiliteit van de zes meter hoge zuil ernstig in het gedrang kwam. De paal werd omzichtig gedemonteerd en naar het atelier van de restaurateur gebracht. Na enkele maanden, toen de grootste werkzaamheden op het plein achter de rug waren, werd het monument weer gemonteerd op zijn locatie en werden de laatste fijne herstellingswerken ter plaatse uitgevoerd.