Home>Project>Leefstraat 1.0, Gent
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Leefstraat 1.0, Gent


In juni 2013 werden twee Gentse straten tijdelijk ingericht als leefstraten. Een maand lang werd er geëxperimenteerd met duurzame vormen van mobiliteit, met een groenere straatinrichting en het versterken van de sociale cohesie. De initiatiefnemers willen de omslag naar een duurzaam Gent versnellen, ze hebben de ambitie om van Gent een echt labo voor duurzame mobiliteit te maken.

In juni 2013 werden de Pussemierstraat en de Karel Antheunisstraat in Gent afgesloten voor doorgaand verkeer. In de straten werden autoloze zones gecreëerd, de auto’s kregen een plaats op (zelf gezochte) buurtparkings. Hierdoor kwam voor de bewoners letterlijk en figuurlijk ruimte vrij om creatief aan de slag te gaan met de inrichting van hun straat. Kunstgras, moestuinbakken, bomen in potten en geveltuintjes maakten de straten groener en leefbaarder. Ze werden als het ware het verlengde van de woonkamer: er bleef bijvoorbeeld speelgoed op straat liggen, kookpotten werden naar buiten gedragen.

Een leefstraat wordt pas mogelijk als er oplossingen gevonden worden om de auto-afhankelijkheid te verminderen. De bewoners kregen een pakket aan mobiliteitsalternatieven in de vorm van kortingsbonnen of gratis testmogelijkheden. Ze zorgden zelf ook voor elektrische testfietsen, een fietskluis of de rondgang van een groentekar.

Late gesprekken

De roze picknicktafels, aangevuld met banken en stoelen uit vele woonkamers, werden al snel het centrum van ontmoetingen in de twee straten. Een bewoner verwoordde het mooi: ‘Door de bankjes werd het contact tussen buurtbewoners veel intenser. Je belt ’s avonds niet meer aan bij je buurman als je zin hebt in een babbeltje. Iemand buiten aan een tafel daarentegen spreek je vlotter aan. Dit leidde tot vele gesprekken, vaak tot laat op de avond.’

Het toekomstbeeld van een duurzaam Gent, waarin kinderen op straat spelen en het aangenaam vertoeven is op een bankje voor de deur, werd op die manier in juni al even dichterbij gebracht.

Experimenteren

Het initiatief voor dit experiment ging uit van het Fiets van Troje-netwerk en de straatbewoners. Ze kregen ondersteuning van de stad Gent en een reeks bedrijven en organisaties. ‘De Fiets van Troje is een open vernieuwingsnetwerk. Experts, creatievelingen, bedrijven, dromers en doeners zetten samen met de stad experimenten op. Ze brengen een positieve dynamiek op gang, die het voor regimespelers (zoals overheden en grote economische spelers) gemakkelijker maakt om robuuste keuzes voor duurzame mobiliteit te maken.

Door te experimenteren wil de Fiets van Troje concrete oplossingen aanreiken voor het inrichten van leefstraten en buurtparkeren. De straatinrichting kwam niet tot stand aan de tekentafel, bewoners toonden zelf dat op een eenvoudige en goedkope manier veel mogelijk is.

Het blijft niet bij dit ene experiment. De voorbereidingen voor een vervolgeditie zijn gestart, met bijkomende aandacht voor ‘het winkelen van de toekomst’ en nabijheidseconomie. Daarnaast is samen met de stad Gent en de Vlaamse onderzoeksorganisatie VITO, en met de steun van de Vlaamse overheid, het onderzoeksproject SOCRATEX (Social Reality Transition Experiments) opgezet. Het onderzoekt op basis van de leefstraatervaringen hoe de kloof tussen abstracte visievorming en concrete ervaring ervan in de praktijk verkleind kan worden.

Naast de leefstraat zitten nog een reeks projecten in de pijplijn zoals het berekenen van je persoonlijke mobiliteitsscore, de uitrol van een fietsnetwerk en een reeks creatieve oplossingen voor schoolomgevingen.

Een nieuwe rol voor de lokale overheid?

Veel maatschappelijke vraagstukken zijn zo hardnekkig dat eenvoudige oplossingen niet werken. Nieuwe regels of subsidies blijken vaak onvoldoende om nog grote stappen vooruit te zetten richting een duurzame stad. Burgers zijn mondiger geworden en willen mee de handen uit de mouwen steken. Leefstraat 1.0 maakte duidelijk dat het op enkele maanden tijd lukt om samenwerkingsverbanden aan te gaan, sponsoring los te weken en de creativiteit in de straat naar boven te laten komen.

De initiatiefnemers verwachten van de stad dan ook geen geld, maar zien haar als partner die letterlijk en figuurlijk de nodige experimenteerruimte geeft en mee die zoektocht naar oplossingen aangaat. Het is dan ook een oproep aan lokale overheden om in te haken op positieve dynamieken, deze te versterken en te vertalen naar beleidskeuzes. De Fiets van Troje ziet deze co-creatie als een volwaardig alternatief voor de klassieke beleidsplanning.