Home>Project>Looks, Lier
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Looks, Lier


Bij de heraanleg van de volksbuurt ‘Het Looks’ is gekozen voor het statuut van woonerf. Veiligheid, duurzaam comfort en karakterbehoud leidden het ontwerp en de uitvoering. De erfaanleg loopt door op het Kluizeplein dat zijn functie als ontmoetingsruimte voor de buurt terug opneemt. 

De wijk ‘Het Looks’ is een historische volksbuurt in Lier. Het historisch ingesloten, belendend karakter met nauw dambordvormig stratenpatroon (kwadraatpatroon) is door de eeuwen heen bewaard gebleven. De vele arbeidershuisjes getuigen van de lakennijverheid en de latere weverijindustrie.

In het verleden werd op verblijfskwaliteit ingeboet door een oncomfortabele inrichting van de openbare ruimte. Het intieme stratenpatroon stimuleerde een sterke gerichtheid op de straat, maar de ontmoetingsfunctie werd beknot door smalle stoepen. Aan de gevelzijde was ook geen plaats voor verfraaiing of groenaanplanting, noch voor een fietsenstalling. Historische elementen bleven er verscholen en op het Kluizeplein was iedere pleinbeleving zoek.

Woonerf

‘Het Looks’ telt momenteel ruim 850 bewoners in 332 rijwoningen. De meeste woningen hebben geen tuin. Het is van oudsher een levendige wijk, altijd zitten er wel volwassenen op straat. Die levendigheid werd bestendigd in de heraanleg. Er is bewust gekozen voor het statuut van woonerf. Veiligheid, duurzaam comfort en karakterbehoud zijn de belangrijkste uitgangspunten die werden bewaakt en afgetoetst in de ontwerp- en uitvoeringsfase.

De wegcode dicht aan een woonerf bijzondere verkeersregels toe. Gemotoriseerd verkeer mag er maximaal 20km/u rijden. Fysieke ingrepen zoals asverschuivingen en straatmeubilair perken de snelheid in. Voetgangers en fietsers mogen zich over de hele breedte van de straat verplaatsen en spelen op straat mag. Alle straten in de wijk zijn eenrichtingsstraten. De bestrating, inclusief de parkeervakken, wordt van gevel tot gevel op hetzelfde niveau  aangelegd. Parkeren gebeurt op daartoe subtiel gemarkeerde vakken, geschrankt aangelegd met een minimum aan afboording. Rand-, rij- en parkeerzone worden door een andere legwijze van de kasseien van elkaar onderscheiden.

Ontmoetingsruimte

De typerende doorzichten naar karakteriserende gebouwen en monumenten in en rondom de wijk worden door de egale bestrating gecultiveerd, voornamelijk dan het doorzicht naar de Kluizekerk, de Sint-Gummarustoren en de Sionskazerne. De erfaanleg loopt door op het Kluizeplein waardoor deze openbare plaats visueel én fysiek geïntegreerd is in de wijk. Het plein en de rijweg hebben een homogene aanblik door middel van ‘floorscaping’. Hierdoor is het plein in zijn functie als ontmoetingsruimte voor de buurt geherwaardeerd. De centrale stadspomp is gerestaureerd en terug in gebruik genomen. Rondom de stadspomp staan, net als in de rest van de wijk, mooi gestileerde banken die als rustpunten uitnodigen tot ontmoeting.

De keuze van materialen is gericht op hedendaags comfort met een visuele knipoog naar de historiciteit van de volksbuurt. De volledige wijk is heraangelegd in gezaagde kassei, de parkeerzones in niet gezaagde kassei. Er is heel royaal in fietsbeugels voorzien die als stalling dienst doen voor de bewoners van kleinere wooneenheden die dit niet inpandig kunnen inrichten. De beugels zijn tevens fysieke remmingen voor autoverkeer.

Omdat de meeste woningen niet over een tuin beschikken was de groenvoorziening bij de herinrichting een belangrijk aandachtspunt. De aanleg van tegeltuinen en het plaatsen van diverse privatieve groenvoorzieningen werden aangemoedigd. Op eenvoudige vraag voorzag de aannemer in een stijlvolle afboording van de tegeltuinen. Voor de private voorzieningen werd een ‘antiparkeersteen’ ontworpen om een privacyzone aan de gevel te creëren. De parkeerplaatsen zijn afgebakend met kleine boompjes, familie van de malussoorten (sierappel). Aan openbare gevels groeien klimplanten.

Sociale impact

Aan het ontwerp gingen verschillende bewonersvergaderingen en infomomenten vooraf. De wijkvertegenwoordiger was aanwezig op elke werfvergadering. Zo kregen de bewoners van ‘Het Looks’ een actieve rol toebedeeld in het proces. In de wijk is de sociale impact van de heraanleg minstens even belangrijk als de impact op de verkeersgeleiding en het esthetische straatbeeld. Een markant gegeven is dat de herinrichting de rechtstreekse katalysator was voor een opbouwende wijkdynamiek, met een intussen actief feestcomité, een wijkcomposteersite en een kunstcomité. De heraanleg is dan ook een inspirerend voorbeeld van de nieuwe tendens in participatieve architectuur.