Home>Project>Nationalestraat, Antwerpen
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Nationalestraat, Antwerpen


In 2008 besliste het district Antwerpen om te investeren in de herinrichting van de Nationalestraat, een belangrijke winkelstraat in het modehart van de stad. Aanleiding was in de eerste plaats de slechte toestand van de straat en geplande spoorvernieuwingswerken door De Lijn. De ambitie was om de straat meer uitstraling te geven als commerciële wandelboulevard, en dit op maat van haar vele gebruikers.

De Nationalestraat (de voormalige Boeksteeg) werd op het einde van de 19de eeuw heraangelegd als boulevard en verbindingsweg tussen de historische binnenstad en het Zuid. Ze wordt vandaag druk gebruikt door voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en automobilisten. Vooral het gemotoriseerde verkeer nam tot voor kort veel ruimte in en dat ging ten koste van de zachte weggebruikers.

De Nationalestraat is niet alleen een drukke verbindingsweg, ze is zowel op lokaal als internationaal niveau een belangrijke en drukbezochte winkelstraat en ze vormt een schakel naar de aangrenzende winkelgebieden Kammenstraat, Steenhouwersvest en de Wilde Zee. Mode is belangrijk, met winkels van bekende ontwerpers, het MOMU (modemuseum) en het FFI (Flanders Fashion Institute). Het modegebeuren is er gemengd met de meer lokale winkels en horecazaken. Dat zorgt voor een boeiende mix.

Aan de Nationalestraat grenzen drie pleintjes die, gelet op de vele functies en de beperkte profielbreedte van de straat zelf, een belangrijke meerwaarde bieden voor de verblijfskwaliteit van het winkelgebied.

Meer flaneerruimte

In de zoektocht naar meer voetgangersruimte en bredere stoepen werd beslist het parkeren aan twee zijden van de weg op te heffen. Dat wil zeggen dat de straat een asymmetrisch profiel kreeg en dat de tramsporen werden verlegd. De rijweg, aangelegd in een kleinschalig materiaal, is met een minimaal hoogteverschil gescheiden van de stoepen en de parkeerzone, om zo het verblijfskarakter te benadrukken en het 30km-regime beter af te dwingen.

De beeldtaal sluit aan bij het ‘beeldkwaliteitsplan’ voor het historische stadsgedeelte. Hoewel de Nationalestraat strikt genomen buiten de grenzen van dit historische centrum valt, is ze zowel ruimtelijk als historisch een belangrijke toegangsweg erheen. Daarom is hier gewerkt met dezelfde granietverharding. Die sluit ook aan bij het aangrenzende winkelgebied van de ‘Wilde Zee’ dat recent werd vernieuwd.

De inpassing van groen was niet vanzelfsprekend door de aanwezigheid van de traminfrastructuur en ondergrondse nutsleidingen. De bestaande bomen behouden, bleek onmogelijk. Er werd, vanuit zowel ruimtelijk als technisch oogpunt, gekozen om maximaal te vergroenen met nieuwe bomen. Ook de drie pleintjes zijn belangrijke groenaccenten. Qua materiaalgebruik sluiten ze aan bij de rest van de straat, maar ze behouden hun identiteit.

Drie pleintjes

De Theodoor Van Rijswijckplaats is een pleintje ter hoogte van de IJzerenwaag. Het werd aansluitend op de aanleg van de Nationalestraat in 1877 ingericht. Het plein werd omgeven door een breed trottoir, op het centrale plantsoen met een smeedijzeren hek eromheen staat het imposante standbeeld van Theodoor Van Rijswijck. De vormgeving, de schaal en de inplanting van het plein getuigen van de 19de-eeuwse tijdsgeest, waarvan in Antwerpen geen gelijkaardige voorbeelden te vinden zijn. Daarom werd gekozen om het in zijn oorspronkelijke waarde te herstellen en de aanwezige elementen te restaureren (het hekwerk met plantsoen en standbeeld). Verspreid over het plein staan de bomen symmetrisch ingeplant. De bomen buiten de omheining bepalen de lijn voor de inplanting van het straatmeubilair (banken en lantaarnpalen). Tussen de bomen en langs de noordelijke gevel van het plein is ruimte gevrijwaard voor de inrichting van terrassen. Op dit plein sluiten ook twee verbindingsstraten naar de Kammenstraat aan, die mee werden aangelegd.

Op het pleintje aan de Prekersstraat staat het standbeeld van ‘De Neus’, een heel ander type beeld dan dat van Theodoor Van Rijswijck. Ook de omgeving is minder bepalend en eenzelfde klassieke symmetrische opbouw zou geforceerd zijn. Daarom is geopteerd voor een eenvoudig maar speels ontwerp. De bomen en het straatmeubilair staan verspreid over het plein. Ter afwerking van het standbeeld is aan de achterzijde een drinkwaterfontein toegevoegd.

Het driehoekige pleintje aan de Drukkerijstraat ligt op de verbinding naar de Vrijdagmarkt. Het is beperkter in omvang dan de twee andere. Hier was het mogelijk om een groot deel van de bestaande bomen te integreren in het nieuwe ontwerp.