Home>Project>Natuurpark Kortbroek, Kruibeke
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Natuurpark Kortbroek, Kruibeke


In 2012 startte de inrichting van het Kortbroek. In eerste instantie moest het een waterbergings- en natuurfunctie krijgen. Een Europees subsidieproject opende mogelijkheden om het verder uit te bouwen als een voorbeeld voor duurzaam toerisme in estuariene natuurparken. Vlaams minister Joke Schauvliege noemde het Kortbroek in haar openingstoespraak in 2014 een viersterrennatuurgebied.

Het project Kortbroek kadert in de realisatie van het 600 hectare grote gecontroleerde overstromingsgebied (GOG) ‘Polders van Kruibeke’. Het GOG verlaagt de kans op overstromingen in het Zeescheldebekken van 1 op 70 naar 1 op 350. Als springtij samenvalt met gevaarlijk stormtij (één tot twee keer per jaar) zorgen deze polders ervoor dat een top van de stormgolf tijdelijk wordt geborgen.

Het Kortbroek moest een waterbergings- en natuurfunctie krijgen. Een koker onder de Scheldelei verbindt het met de ringgracht van het GOG. Als in die ringgracht het waterpeil stijgt, stroomt het te veel aan oppervlaktewater -afkomstig van kleinere waterlopen die hun weg zoeken naar de Schelde- tijdelijk de bufferzone binnen, in afwachting van lagere waterstanden in de Schelde. Zo ontstaat meer dan 10 hectare waterlandschap dat in geval van nood tot 150 miljoen liter water kan bergen en dus mee instaat voor de waterveiligheid van Kruibeke.

Sustainable Tourism in Estuary Parks

Het Kortbroek heeft geruime tijd dienst gedaan als grondstock voor de werken aan de ringdijk van het GOG. Initiatiefnemers en ontwerpers kregen hierdoor voldoende tijd om het programma en de inrichting gaandeweg af te stemmen op de wensen en behoeften van diverse stakeholders; de Gemeente Kruibeke, de lokale natuurvereniging Kruin, de Barbiergidsen maar ook lokale ondernemers en buurtbewoners die meedachten over de inrichting en de openstelling van het gebied. De ideeën om het Kortbroek ook toeristisch-recreatief meer uitnodigend vorm te geven zijn verder uitgewerkt zodat het gebied gebruikt kan worden door vissers, wandelaars uit de omgeving en recreanten die de typische fauna en flora en de beleving van waterrijke natuur willen ontdekken. Door het project Kortbroek in te schrijven in het Interregionale project STEP (Sustainable Tourism in Estuary Parks) kon het dankzij de uitwisseling van ervaring en referenties met binnen- en buitenlandse partners inhoudelijk verder groeien en kwam er ook financiële steun.

Natuurbeleving

In het ontwerp zijn verschillende niveaus en waterpeilen ingebouwd. Er ontstaat een gevarieerd waterrijk landschap waarvan delen permanent overstroombaar zijn voor waterbuffering en andere slechts bij uitzonderlijk hoge piekdebieten. Eén vijver is voorbehouden aan lokale visclubs omdat bij de realisatie van het GOG enkele visputten verloren gingen. Een tweede vijver kreeg een natuurlijke inrichting met wuivende rietkragen en waterplanten, rust- en paaiplaatsen voor vissen en enkele eilandjes. Vissteigers zijn hier landschappelijk geïntegreerd.

In het noordelijke deel van het gebied liggen enkele vijvers die nu al veel soorten vogels aantrekken en kleinere poelen voor amfibieën. Een aangelegde zwaluwwand zorgt er voor dat zwaluwen die hun nestholten maakten in de steile wanden van de intussen weggewerkte grondstock zich ook na de herinrichting in het gebied thuisvoelen.

Als een slinger tussen dorp, kasteelpark en Scheldeveer is een breed wandelpad aangelegd. Bezoekers kunnen voor het avontuurlijke pad met stapstenen kiezen, ze kunnen met de kinderen een tijdje op de bloemenrijke speel- en ligweide vertoeven, vanuit de vogelkijkwand de vogelrijkdom van de Schelde bewonderen en vanop een steiger ontdekken wat er in de amfibieënpoel leeft.

Het hoofdpad is integraal toegankelijk voor gezinnen met kinderwagens of bezoekers in een rolstoel.

Huisstijl voor de Scheldevallei

De vormgeving van de recreatieve infrastructuur was een testcase van de huisstijl voor het grotere overstromingsgebied en andere projecten in de Scheldevallei. Hiervoor werkten de landschapsontwerpers samen met een designer. Het karakteristieke beton van zowel historische als nieuwe watertechnische kunstwerken komt terug in de strakke, begroeibare tegels en de trappen op de dijken. Het vormt de basis voor buitenmeubilair, vogelkijkwanden en vlonderpaden in beton, staal en hout.

Verheerlijking van het infrastructuurlandschap

Het principe van het ontwerpvoorstel is de verheerlijking van het infrastructuurlandschap als een tijdcapsule, die iets weergeeft over het verleden, het heden en de toekomst. Bestaande en toegevoegde infrastructuren worden benaderd als onderdelen van het landschap, waarbij hoog wordt ingezet op de belevingswaarde. Enkele van die infrastructuren zijn uitgevoerd en passen perfect binnen het concept van het landschap als attractie. Om het gebied nog aantrekkelijker te maken, willen de samenwerkende partners Waterwegen en Zeekanaal, het Agentschap voor Natuur en Bos en de Gemeente Kruibeke in de toekomst ook andere grote waterbouwwerken landschappelijk uitwerken. Een voorbeeld hiervan zijn de grootschalige in- en uitwateringssluizen van het overstromingsgebied. Ze zijn een belangrijke infrastructurele ingreep in het landschap. Het ontwerp wil ze als landschapselement versterken.

Het uitwerken van landschappelijke belevingselementen in en om het Kortbroek past in de visie om het gebied veilig maar ook uitnodigend te ontsluiten als één van de belangrijkste onthaalzones voor de estuariene natuurparken langs de Scheldevallei.