Home>Project>Neerland, Wilrijk
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Neerland, Wilrijk


Een bijzonder plan van aanleg legde de verhouding voor het parklandschap Neerland vast op 23 ha park, 9 ha natuurreservaat  en 350 wooneenheden op 2 ha. Duurzaamheid stuurde het ontwerpproces voor het parkgedeelte. Het Park van Eden is een bespeelbaar ecologisch en intergenerationeel park geworden dat in overleg met de bewoners en de gebruikers tot stand kwam.                 

Het openruimtegebied Neerland in het zuiden van het Antwerpse district Wilrijk is een zogenaamd parklandschap en situeert zich qua schaal tussen enerzijds landbouwgebieden, natuurgebieden en bossen en anderzijds de typische buurtparkjes. In het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen is dit openruimtegebied een onderdeel van het Zuiderpark, één van de vijf groene vingers die de stad binnendringen en gestalte geven aan ‘de zachte ruggengraat’ van de stad Antwerpen.

Complexe ontwerpopgave

Het stadsproject Neerland is een interessante maar complexe ontwerpopgave omdat het een evenwichtsoefening is met vijf insteken: het behoud van de aanwezige natuurwaarden, de integratie van historisch waardevolle elementen, de behoefte aan natuurrijke open ruimte, de realisatie van nieuwe woningen en de vraag naar een integraal watermanagement. De laatste vereiste was geen overbodige luxe. De regelmatige problemen van wateroverlast  in de Neerlandwijk vroegen een juiste aanpak met doordachte ontwerpkeuzes voor dit watergevoelige gebied.

Het kader om deze vijf claims te verzoenen, vindt zijn oorsprong in een masterplan dat werd verzilverd in een bijzonder plan van aanleg. Dit juridische kader ging uit van de draagkracht van het gebied en legde de verhouding vast op 23 ha park, 9 ha natuurreservaat  en 350 wooneenheden op 2 ha als nieuwe ‘parkfronten’ om de centrale waardevolle open ruimte maximaal te behouden.

Na een wedstrijd in 2006 kregen de gekozen ontwerpers de opdracht om de vooropgestelde ambities te verenigen in een realiseerbaar en betaalbaar park van 23 ha, dat later de naam ‘Park Van Eden’ kreeg.

Duurzaamheid stuurt het ontwerpproces

Zieke bomen die elders in de stad geveld werden, krijgen in het park een tweede leven als zit- en speelelement in de speelvallei. De paden zijn verhard met gerecycleerd materiaal dat afkomstig is van de afbraak van een autofabriek in de haven. Er is gewerkt met een gesloten grondbalans. Het gebruik van duurzame materialen en FSC-hout voor banken en tuinhuizen is consequent toegepast. Architecturale elementen die contrasteren met de wilde natuur zijn, waar mogelijk, opgebouwd met gerecupereerd materiaal.

De schuine wanden in cortenstaal leiden de overgang in naar de architecturale sokkel met de nieuwe bouwvolumes en refereren naar het militaire verleden van de plek. De verblijfsplekken zijn afgebakend met schanskorven gevuld met afgekeurde bakstenen die verwijzen naar de kleiput en de kleiontginning in het gebied.

Het oppervlaktewater afkomstig van de aanpalende KMO-zone en van de nieuwe bouwontwikkeling én het kwelwater kenmerkend voor het gebied Neerland worden op een natuurlijke manier gebufferd, vertraagd afgevoerd en gezuiverd binnen de grenzen van het terrein. Dit zuivere bronwater is immers cruciaal voor het ontwerp omdat het de basis is voor een bijzondere fauna en flora.

Om de biodiversiteit te versterken is enkel met inheemse beplanting gewerkt. Bestaande beplanting en kleine landschapselementen zijn bewaard, inheemse kruidenmengsels zijn ingezaaid op vergraven gronden met een afdeklaag van minerale bodem.

Stedelijkheid in een natuurlijke omgeving

Het Park van Eden staat voor een bespeelbaar ecologisch en intergenerationeel park dat in overleg met de bewoners en gebruikers tot stand kwam. Er zijn aangename verblijfsplekken voor gezinnen met jonge kinderen, toegankelijke korte wandelcircuits voor oudere bewoners van het rusthuis, zichtassen doorheen het park voor de snelle fietser, beschutte speelplekken tussen de speelheuvels, een boomgaard die voor verkoeling zorgt, barbecueplekken voor de buurt, toegankelijke zitplateaus voor de rolstoelgebruiker, een grote hondenloopweide voor de viervoeter, ecologische volkstuinen voor de hobbytuinder.

Drie grote speelvalleien met water en heuvels staan centraal in de inrichting. Door de integratie van wadi’s tussen al die speelzones zijn deze plekken met zand, kiezel en water uitgegroeid tot de leukste speelplekken in het park. Opvallende speeltoestellen zijn bewust geweerd. In plaats daarvan zorgen hoogteverschillen, verschillende bodemmaterialen, speelconstructies en wilgenhutten, natuurlijke materialen zoals zand, grind, keien en takken voor een uitdagend spel  in en met de natuur.

Natuureducatie voor de moderne stadsbewoner

Park Van Eden maakt de vier seizoenen waarneembaar in geuren en kleuren, volkstuinders kweken eigen groenten in de ecologische volkstuinen, buurtbewoners onderhouden samen de natuur, fietsers en wandelaars bewegen zich door een natuurlijke setting met een sterk beeldbepalend karakter en een bijzondere aantrekkingskracht. In de educatieve zone leren kinderen spelenderwijze hoe bij te dragen aan een grotere biodiversiteit.