Home>Project>Omgeving Gallo-Romeins museum, Tongeren
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Omgeving Gallo-Romeins museum, Tongeren


Bindmiddel tussen verleden en heden

De ommegang rond de basiliek van Tongeren wordt een autoluw platform, een aaneenschakeling van pleinen en geborgen doorsteken, een bindmiddel tussen het historische en hedendaagse patrimonium. Met de herinrichting van de omgeving van het Gallo-Romeins museum is de eerste fase van dat masterplan gerealiseerd.

De stad Tongeren voert al jaren een actief stadsontwikkelingsbeleid, met het Julianusproject, het Aniciusproject en de uitbreiding van het Provinciaal Gallo-Romeins Museum (PGRM) als enkele belangrijke voorbeelden. Waar nu de uitbreiding van het PGRM gerealiseerd is, stonden vroeger enkele oude verlaten opslagplaatsen, appartementen en een supermarkt gericht naar de Kielenstraat. Deze bebouwing belemmerde de ommegang rond de Basiliek. De voormalige Allée verte vormde de enige functionele voetgangersverbinding tussen de Kielstraat en het Vrijthof.

De herinrichting van het publieke domein rond het uitbreidingsproject PGRM is eigenlijk een eerste uitvoeringsfase van de totale herinrichting van de omgeving van de basiliek. De krijtlijnen en globale conceptuele uitgangspunten daarvoor zijn aangegeven in een masterplan.

Sfeervolle ontvangstruimte

Het projectgebied is gelegen in het hart van de Tongerse binnenstad, in de schaduw van de basiliek. Het vormt een onderdeel van het historische stadsweefsel, dat gekenmerkt wordt door een zeer dense stedelijke morfologie: smalle doorsteken, gesloten gevelwanden, een aaneenschakeling van kleine pleintjes.

De keuzes die gemaakt worden in het masterplan zijn onlosmakelijk verbonden met de unieke identiteit en eigenheid van de stad Tongeren. Het is immers de synergie tussen de socio-maatschappelijke, de historische en de ruimtelijk-morfologische aspecten die ervoor zorgt dat een publieke ruimte écht door de stad wordt opgenomen. Het is tevens van essentieel belang dat de publieke ruimte van de bovenstad als een aaneengesloten geheel ervaren wordt. Het moet de sfeervolle ontvangstruimte van de stad worden met een samenhangende vormentaal, die terug te vinden is in alle aspecten van de publieke ruimte.

De kernfilosofie van het masterplan is als volgt omschreven: ‘De publieke ruimte in de bovenstad uitwerken als een eenduidig autoluw platform bestaande uit een aaneenschakeling van karaktervolle pleinen en geborgen doorsteken, en met water als blauwe draad. Het nodigt uit voor een wandeling, gekenmerkt door het spel van leegte en massa, licht en donker, animo en geborgenheid, overzicht en verrassing, en dit alles in de schaduw van Ambiorix en de basiliek.’

Samenhangend publiek domein

Een uniform, natuurstenen platform vormt het bindmiddel tussen het historische en het hedendaagse patrimonium. Een sobere materiaalkeuze moet de aandacht vestigen op de aanwezige (en toekomstige) architecturale elementen en zorgen voor een sterke samenhang via het publieke domein. Het minimaliseren van obstakels zoals trappen garandeert de maximale toegankelijkheid voor alle bezoekers.

Het openmaken van de ommegang rond de basiliek moet het belangrijkste historische bouwwerk in het projectgebied opnieuw voelbaar maken in de stad. Het vrijmaken van de overige (historische) gevelwanden van elke vorm van constructie is een essentiële voortzetting van deze filosofie. Op die manier worden de historische pleinwanden hersteld in hun oorspronkelijke vorm en aanzien.

De pleinen creëren openheid en ademruimte in het dense weefsel, de doorsteken worden gekenmerkt door (groene) massa, geborgenheid en kleinschaligheid. Deze diversiteit in plekken stimuleert de attractiviteit en de belevingskwaliteit van de stadswandeling.

Auto op tweede plaats

Het platform is zoveel mogelijk vrij van gemotoriseerd verkeer, zonder de minimale bereikbaarheid en het functioneren van de stad te ondermijnen. De auto wordt enkel op strategische (rand)zones/parkeereilanden toegelaten en wordt een secundaire gebruiker van het platform. Belangrijk is dat de ommegang en de belangrijkste pleinen gevrijwaard blijven van een continue stroom van gemotoriseerd verkeer.

De belangrijkste zichten op de basiliek blijven open en worden geaccentueerd. Ook de ‘dialoog’ tussen Ambiorix en de basiliek blijft een karakteristiek beeld van Tongeren.

Het huidige reliëf blijft maximaal behouden omwille van twee belangrijke aspecten. De natuurlijke helling bepaalt enerzijds de oriëntatie en de leesbaarheid van de binnenstad en zorgt anderzijds al van oudsher voor de natuurlijke afwikkeling van het hemelwater. Dit systeem verdraagt in dit opzicht geen enkele verstoring.

De historische ondergrond blijft onaangeroerd en wordt verder niet sterk gematerialiseerd in de floorscaping van het publieke domein. Deze ondergrond is immers omwille van de gelaagdheid té complex en moeilijk exact te lokaliseren. Het niet verstoren van de historische ondergrond is bovendien ook een vorm van conservatie. Alternatieve manieren worden aangewend om de rijke geschiedenis te vertellen. De bestaande open archeologische site wordt in deze optiek opnieuw toegedekt en gelinkt aan een ruimer ondergronds historisch verhaal, met name de kelders van de basiliek.