Home>Project>Redan spoorwegfort, Duffel
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Redan spoorwegfort, Duffel


Eind 2009 kwam het fort van Duffel na veertig jaar leegstand in handen van vzw Kempens Landschap. Doel was om het fort te restaureren, te herbestemmen en open te stellen voor het grote publiek, met respect voor de aanwezige natuurwaarden. Het sluitstuk van de restauratie was de reconstructie van het redan, een historische wal voor het fort, dat een eigentijdse invulling als parking kreeg.

Het Duffelse spoorwegfort is gebouwd in het laatste kwart van de 19de eeuw. Het diende als verdedigingsbasis voor de spoorverbinding tussen Antwerpen en Brussel, en maakte deel uit van een versterkte linie rond de havenstad. Antwerpen was een paar decennia eerder ingericht als (nationale) vestingsplaats: in geval van oorlog moesten regering en leger er zich terugtrekken. Rond Antwerpen werden daarom twee fortengordels gebouwd. Het Duffelse fort lag op de buitenste linie. Bij de Duitse inval in 1914 werd het zwaar onder vuur genomen. Grote betonnen brokstukken in de ringgracht en de gapende wonden in de kazematten zijn stille getuigen van dit wapenfeit.

Totaalvisie

Eind 2009 werd Kempens Landschap de nieuwe eigenaar van de site. Het fort stond toen een kleine veertig jaar leeg. In eerste instantie werd een uitgebreid bosbeheerplan inclusief een herbestemmings- en inrichtingsplan opgemaakt. Het fort ligt immers in een Europese beschermingszone voor vleermuizen. Ingrepen met een mogelijk negatieve impact op hun voortbestaan moeten dus steeds getoetst worden. Door op voorhand een totaalvisie en daaraan gekoppelde maatregelen uit te tekenen, was een vlotte uitvoering van het project op het terrein mogelijk.

Baken voor natuur, cultuur en zachte recreatie

In de zomer van 2011 gingen de eerste restauratiewerkzaamheden van start. In eerste instantie werd geïnvesteerd in structurele verbeteringen zoals het herstellen van de waterdichting van de dakvlakken. De ruimten belangrijk voor overwinterende vleermuizen bleven ongemoeid.

In 2012 volgde het herstel van de toegangsbrug naar het fort door op de historische bruggenhoofden een hedendaags brugdek met cortenstaal borstwering te plaatsen. De aarden wal in de ringgracht, die de private eigenaar in de jaren zeventig opwierp als toegang voor vrachtwagens, werd verwijderd. De ruimten voorbehouden voor vleermuizen werden afgesloten met een hekwerk in cortenstaal dat dezelfde vormgeving heeft als de borstwering van de brug.

Het sluitstuk van de restauratie was de inrichting van het voorplein van het fort. Om van de parking een eyecatcher te maken, is deze geïntegreerd in de gedeeltelijke reconstructie van het aarden redan. Deze historische wal maakte vroeger deel uit van de verdediging van de ingang van het fort. Tussen de aarden volumes zijn de parkingvlakken aangelegd met betonnen grasdals. Op die manier vormt het oppervlak van de parking de projectie van het vroegere redan.

Integrale toegankelijkheid

In het kader van integrale toegankelijkheid is de toegangsweg  heraangelegd. De oorspronkelijke kasseien bakenen nu de zijkant van de toegangsweg af, het loopvlak is in afgeplatte kasseien uitgevoerd.

Op 30 april 2014 werd het fort onder grote belangstelling officieel geopend.  Het herbergt nu een vrij te bezoeken tentoonstelling over de geschiedenis en de natuurwaarden van het fort, en een arbeidservaringscentrum  voor jongeren met autisme.