Home>Project>Sint-Baafskouterpark, Gent
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Sint-Baafskouterpark, Gent


Een prettige wildernis

Vroeger was het een stortplaats, nu is de Sint-Baafskouter een gedroomd wandelpark. Het is ook gekend onder zijn geuzennaam de Prettige Wildernis. De buurtbewoners hadden veel inspraak in het ontwerp van het park, nu staan ze mee in voor het beheer.

Het Sint-Baafskouterpark of de Prettige Wildernis heeft een oppervlakte van 14 hectare. Het laaggelegen gebied werd tot begin 1972 gebruikt als stortplaats. Vanaf 1972 kwamen er volkstuintjes. In 1987 werd een BPA goedgekeurd dat het terrein als woongebied bevestigde met het behoud van 23 volkstuinen. De ondergrond was echter zo vervuild dat volkstuinen niet langer verantwoord waren. Het grootste deel van de Sint-Baafskouter kreeg de bestemming parkgebied. Na de ontruiming van de volkstuintjes in 1989 verwilderde het terrein. Vanaf 1999 ijverde een actiegroep voor het behoud ervan als parkgebied.

De stad Gent maakte in 2001 een structuurschets op voor de ruimere omgeving. Die vormde de basis voor overleg met de omwonenden en voor het ontwerp van een park. Er werd ook een bodemonderzoek uitgevoerd. Dat wees uit dat er wel historische bodemverontreiniging was, maar dat die geen beletsel vormde voor de aanleg van een landschappelijk park. Verontreinigde grond mocht binnen het kadastrale perceel hergebruikt worden. De speelzones moesten wel afgedekt worden met zuivere grond.

Krieken en liguster

Een historische kaart uit 1619 leert dat ‘De Roosbroeken’ een valleigebied was met een vroegmiddeleeuwse ‘motte’: het Oud Hof te Heerleghem. Onder nauwlettend toezicht van de stadsarcheoloog werd de walgracht centraal in het park opnieuw zichtbaar gemaakt. Ook de ‘Crieckerie’ of kriekenboomgaard is in ere hersteld met de aanplant van zoete kers. Van de recente laag van de volkstuinen werden de oude ligusterhagen in orthogonaal patroon, die zich ontwikkelden tot lovergangen, zoveel mogelijk behouden.

De ligusterhagen zijn de meest afleesbare basisstructuur. Ze vormen parkbanden en kamers in het park, waar recreatie, educatie en spel, flaneren en creativiteit ruimte krijgen. Aan elke straatkop zorgt een pleintje voor een ‘welkomstsignaal’. Langs de rand van de bebouwing is een zandrug opgeworpen en met wilde bloemenmengsels ingezaaid. Hij biedt de bezoeker een bloemrijk onthaal. De volgende parkband is het struweel met bloeiende bomen. Daarna is er de bosstrook.

Na de gesloten en beboste zone volgt een parksteppe, die in een tweede fase wordt aangelegd. De laatste band is de gracht, die opnieuw wordt opengelegd.

Een fietsas door het park verbindt de Dendermondsesteenweg met de Antwerpsesteenweg. Door de nabijheid van scholen en het sportcomplex Rozebroeken is de as ook lokaal van het grootste belang.

Gedroomd wandelpark

Het Sint-Baafskouterpark is een gedroomd wandelpark. Er is keuze uit twee soorten wandelpaden: rechte verbindingspaden in steenslag tussen de lovergangen en een slingerend gazonpad dat een aantal verblijfsplekken verbindt.

Het niet opgehoogde broekbos met kwelzones voedt de beek. De herstelde loop van de beek vormt de ecologische drager. In overleg met Aquafin werd vermeden dat er in het parkgebied overstorten worden aangelegd.

Het park kent een grote diversiteit. Enerzijds zijn er planten en bomen terug te vinden uit de periode van de volkstuintjes, anderzijds hebben veel soorten er zich spontaan ontwikkeld. Daarnaast staan er langs de grachten nog knotwilgen uit de periode van voor de ophoging van het terrein.

Speelplek voor scharrelkinderen

Door middel van grondmodulatie en natuurlijke spelelementen zoals een omgevallen boom, een natuurlijke hindernis of een kleine gracht wordt een ruimte gecreëerd waarin kinderen en jongeren hun creativiteit kunnen ontplooien, nieuwe dingen ontdekken, waarin hun fantasie geprikkeld wordt. Speeltoestellen zijn er enkel voor de allerkleinsten op de ovale pleintjes.

Speels leren kan in de educatieve thematuinen (heemtuin, vlindertuin en ‘tuin van Eden’). Die kwamen er op vraag van scholen en natuurliefhebbers.

Onder een zeilsculptuur op het buurtplein vinden buurtactiviteiten plaats. In de grasovalen verspreid in het park staan zitplateaus voor meervoudig gebruik. Recent kwam er nog een extra barbecueplek in het park. Ter hoogte van de walgracht loopt een vlonderpad dat ook als flaneer- en hangplek gebruikt wordt. De hondenliefhebbers hebben een ruime hondenweide.

Van praatplan naar medebeheer

De Actiegroep Sint-Baafskouter, omwonenden, scholen en jeugdbewegingen werden tijdens het ontwerpproces grondig geconsulteerd. Participatie vraagt vakkennis, openheid, vertrouwen en bovenal wederzijdse erkenning. Het eerste plan werd daarom een ‘praatplan’ genoemd: het diende om het gesprek met de verschillende partners op gang te trekken. Het praatplan evolueerde via verschillende activiteiten en bevragingen naar een definitief ontwerp.

Voor het park is inmiddels een beheerplan opgemaakt. Er is een beheercommissie Rozebroeken met mensen van de stedelijke Groendienst en de ontwerpers. Een eerste initiatief van medebeheer door de buurt startte in 2006. Ondertussen voerden de buurtbewoners al verschillende maaibeurten en opruimacties uit.