Home>Project>Sint-Romboutskerkhof en Wollemarkt, Mechelen
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Sint-Romboutskerkhof en Wollemarkt, Mechelen


Bij de inrichting van de centrale open ruimten in het stadscentrum van Mechelen is vertrokken van een gemeenschappelijk materiaal als basis, mozaïekkeien. Daarin zijn ‘episodes’ gevoegd die de bijzonderheid van elke plek accentueren. Het plein op het Sint-Romboutskerkhof is een oase van rust in die stenige, minerale omgeving, een groen tapijt met bomen.

Door de bouw van parkeergarages onder de Veemarkt, de Grote Markt en het Sint-Romboutskerkhof kon de vrijgekomen bovengrondse open ruimte ingericht worden. Een ontwerper, gekozen na een wedstrijd, maakte in 2002 een ontwerp voor de centrale zone van de binnenstad: Keizerstraat met pleintje aan het gerechtshof, Veemarkt met ondergrondse parking, Befferstraat, Grote Markt met ondergrondse parking, de pleinen rond de Sint-Romboutskathedraal en het pleintje aan het cultuurcentrum. Het project voor het Sint-Romboutskerkhof en de Wollemarkt is het noordelijke eindpunt van dat geheel van centrale open ruimten in het stadscentrum.

Gemeenschappelijk en specifiek

De verschillende centrale open ruimten in het stadscentrum hebben een lange individuele en gemeenschappelijke geschiedenis. Bij alle plekken is vertrokken van een gemeenschappelijk materiaal als basis, namelijk mozaïekkeien, waarin ‘episodes’ worden ingevoegd die de bijzonderheid van elke individuele plek accentueren.  Volgens deze logica zijn de ruimten ter hoogte van het cultuurcentrum, de nieuwe voetgangerszones, de Wollemarkt enzovoort uitgewerkt. Elk van de verschillende materialen geeft uitdrukking aan de specificiteit van de plek binnen een uniek allesomvattend concept.

Als gevolg van het concept van een continue ruimte rondom de Sint-Romboutskathedraal, is de bestaande ruimte vrijgemaakt en wordt zo de mogelijkheid geboden er te verblijven en er rond te wandelen. Er kan niet worden geparkeerd.  De wagens zijn ondergronds gebracht en voor de toeristenbussen zijn er standplaatsen ten oosten van het Sint-Romboutskerkhof, ter hoogte van Wollemarkt. Zo is er meer plaats voor fietsers en voetgangers.

Archeologisch onderzoek

Het met kastanjebomen omzoomde plein aan de voet van de Sint-Romboutstoren deed sinds de Middeleeuwen dienst als begraafplaats voor de Sint-Romboutsparochie. Het kerkhof bleef in gebruik tot in 1785. Toen besliste keizer-koster Jozef II van het Heilig Roomse Rijk dat het niet langer toegelaten was om in de stad te begraven. Er werd een begraafplaats aangelegd buiten de stadsmuren.

Bij het archeologische onderzoek in 2010, dat aan de bouw van de parkeergarage voorafging, werden amper 30 cm onder het asfalt al de eerste skeletten aangetroffen. In zestien maanden tijd werden meer dan vierduizend skeletten opgegraven. Daarmee hoort dit onderzoek thuis in het selecte lijstje van grootste en meest volledige kerkhofopgravingen in West-Europa.

Tijdens de opgravingen werd een massagraf uit de late 18de eeuw met ongeveer veertig individuen ontdekt. De studie van de beenderen en het graf toonde aan dat het gaat om de 41 boerenkrijgers die op de avond van 23 oktober 1798 op het oude kerkhof nabij de Sint-Romboutskathedraal door de Franse bezetter werden gefusilleerd en begraven. Op het kerkhof herinnert een monument uit 1898 aan deze tragische gebeurtenis.

Oase van rust

Op de oude kaarten zijn de kerk en het kerkhof duidelijk terug te vinden als een plek van rust in de dichtbebouwde stad, als een groen eiland in de minerale sequentie van bebouwde en open ruimten. Het Sint-Romboutskerkhof fungeerde dan wel niet als een tuin, het was een beplante ruimte waarvan de bestaande bomen nog steeds getuigen. Dit niet-verharde karakter, als uitzondering in het minerale, stenige stadscentrum is ook de basis van het nieuwe plein.

De bomen zijn zeer waardevolle elementen op het plein. Samen met de kathedraal refereren ze aan het beeld en de sfeer van het begijnhof dat het uitgangspunt is van het ontwerp. Het heringerichte Sint-Romboutskerkhof is een groen tapijt met bomen, doorkruist met enkele paden die aanwezig zijn en tegelijkertijd hun uiterste best doen op te gaan in het glooiende tuinontwerp: een oase van rust, een plek voor meditatie.