Home>Project>Zeeheldenplein, Oostende
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Zeeheldenplein, Oostende


Om Oostende te wapenen tegen een superstorm moest de kustverdediging ter hoogte van het Zeeheldenplein worden versterkt. In plaats van stormmuren op de zeedijk te bouwen, is gezocht naar een stedenbouwkundige oplossing met een stilling wave basin met promenade en zittreden, een stormmuur die dient als rugleuning voor een houten bank, en een heraangelegd Heldenplein dat drie keer zo groot is als vroeger. Een kunstwerk nodigt toeschouwers uit tot communicatie en reflectie.

Het ontwerptraject van het Zeeheldenplein vindt zijn oorsprong in de maatregelen voor kustverdediging die door de Vlaamse overheid zijn voorgesteld voor de volledige kuststrook. De werken moeten het centrum van Oostende beschermen tegen een 1000-jarige storm of superstorm die maar eens om de duizend jaar voorkomt. De stad trok die initiële insteek open naar een ruimtelijk stedenbouwkundig project, dat iets moest toevoegen aan het stedelijke gebeuren en uiteraard aan de doelstellingen van de kustverdediging moest voldoen. Dat gebeurde in partnerschap met de Vlaamse overheid en de ontwerpers.

Maritieme Boulevard

De zeedijk en de aangrenzende publieke ruimte maken deel uit van de Maritieme Boulevard. Die loopt vanaf het station via de Visserskaai, het Zeeheldenplein en het Casino Kursaal naar de Venetiaanse gaanderijen, het Thermae Palace enzovoort. In het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan is deze boulevard als belangrijke ruimtelijke drager gedefinieerd. Het Zeeheldenplein is een knooppunt waar de stad, de zee en de havengeul elkaar raken. Dat opent de mogelijkheid om de plek te ‘markeren’ en zichtbaar te maken vanop zee, vanop de Oosteroever, als pendant van de nieuwe strekdam in zee. Het kunstwerk dat er is geplaatst, nodigt de toeschouwers uit tot communicatie en reflectie.

Kunstwerk en licht

In het kader van de kustverdediging is veel onderzoek gebeurd om te komen tot een stedenbouwkundig aanvaardbare configuratie. De opportuniteit om de ruimte die gecreëerd kon worden verder op te laden, is door de stad met enthousiasme aangegrepen. Van zodra de contouren van het bouwproject ‘Zeeheldenplein’ scherpgesteld waren, was duidelijk dat de ruimte die gecreëerd kon worden meerdere potenties in zich had. De aanwezigheid van het Vissersmonument, de aansluiting op de nieuwe Westdam, het verlengde van de Albert I-promenade, de aanwezigheid van de zee, er waren voldoende redenen om de mogelijkheden verder te verkennen. Aan de hand van de tekeningen en de maquette gingen de kunstenaar, de studiebureaus en de stad aan het werk. Uit deze wisselwerking en de samenwerking met de auteur van het lichtplan voor Oostende ontstond het kunstwerk Rock Strangers. Het samenwerken resulteerde ook in een aangepaste lichtstudie waarbij zowel de benadering van landzijde als van zeezijde (vanop de strekdam) aan bod kwam. Onder grote tijdsdruk werden het kunstwerk en de verlichting geïntegreerd in het infrastructuurproject.

Drie grote zones

Het project bestaat ruimtelijk uit drie grote zones: het eigenlijke Zeeheldenplein dat groter is dan vroeger, het stilling wave basin (dat is een golfdempende uitbouw van de zeedijk) en een driehoekige zone tussen het plein en het strand, waar de promenade openplooit tot een plek en tegelijk zakt naar het strand.

Het Zeeheldenplein is ongeveer drie maal zo groot na uitvoering van de werken. De vorm aan zeezijde wordt bepaald door de rand van het lager gelegen stilling wave basin. Aan de zuidzijde is de rijweg van de Albert I-promenade de begrenzing.

De harde maatregelen in functie van de kustveiligheid zijn zo ontworpen dat ze een onderdeel vormen van de ruimtelijkheid van het plein. Het stilling wave basin werd een promenade met zittreden, een stormmuur is geprofileerd om te dienen als rugleuning voor een houten bank. De stormmuren langs de rijweg begrenzen het plein, bakenen een ruimte af en zijn lange zitelementen geworden. In de stormmuren zijn de elektriciteitskasten en  mobiele schotbalken ingewerkt.

Reflectie

De stedenbouwkundige benadering van de zeeweringsproblematiek resulteerde in een doorgedreven aanpassing van de zeedijk en het Zeeheldenplein. Er is voldaan aan de eisen van een steviger zeewering zonder het plaatsen van stormmuren op de bestaande zeedijk, die het zicht naar zee zouden belemmeren. De dialoog met een kunstwerk moet deze belangrijke stedenbouwkundige realisatie een artistieke en maatschappelijke meerwaarde geven. Door de integratie van de grote, artistieke constructie op één van haar belangrijkste landmarks stimuleert de stad communicatie en sociale interactie. Passanten en stadsbewoners worden uitgenodigd tot reflectie over identiteit en wezenskenmerken.