Home>Project>Centrale Begraafplaats, Heuvelland
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Centrale Begraafplaats, Heuvelland


In opdracht van de Gemeente Heuvelland is de begraafplaats in de deelgemeente Kemmel uitgebreid en omgevormd tot een centraal begrafenispark. Het is op zo’n manier geïntegreerd in het typisch glooiende landschap dat zowel het aspect begraven als de naastliggende landschapselementen deel uitmaken van het meditatieve karakter van de plek.

De centrale begraafplaats van Heuvelland ligt in de deelgemeente Kemmel, in de Nieuwstraat. Die loopt in noord-zuidrichting, vanaf de kerk langsheen huizenrijen en het aanpalende Engelse landschapspark van de familie Jean-Pierre Geelhand de Merxem, voorbij  de Engelse oorlogsbegraafplaats ontworpen door Arts-and-Craftsarchitect Sir Edwin Lutyens. Naast die oorlogsbegraafplaats ligt de centrale begraafplaats, aansluitend op een kerkwegel die door beukenhagen wordt geflankeerd en verbonden met de populierenkasteeldreef. De bestaande begraafplaats met inkomgebouw, het naastliggende rozenperk en de diensttoegang is uitgebreid met een achterliggende akkergrond.

Omvorming en uitbreiding

Bij het inkomgebouw is een verwelkomend geurend pleintje met Buxus, Moschatarozen en een zitruimte bedacht. Ernaast zijn de columbariaconstructie en de strooiweide deels vervangen door een kinderbegraafplaats en een sterrenweide beplant met zevenzonenbomen (er staan er zeven) en lage Buxushaagjes gesnoeid in kruisvorm. In aansluiting met de Nieuwstraat kwamen er parkeerplaatsen en is de brede dienstingang verbonden met het lager gelegen nieuwe gedeelte.
Door de hoofdweg zigzaggend aan te leggen en te richten op het hoogste punt van het terrein ontstaat er een langzame en makkelijk te betreden helling met als eindpunt de besloten afscheidsruimte met naastliggend de draairuimte voor dienstwagens. Via trappen en een helling komen bezoekers op een omsloten voorplein met columbariamuren en daarnaast de strooiweide, om vervolgens de lager gelegen half overdekte afscheidsruimte te ervaren.

Stilteplek

Licht en schaduw wisselen elkaar af. Met de weerspiegeling van hemel of wolkendek in het betonnen waterbassin en de lager gelegen natuurlijke vijver, en ernaast de zacht ruisende populierendreef, is de meditatieruimte uitgewerkt als een ‘stilteplek’. Het strakke bassin als verlengde van de binnenruimte, met losse belijning als wateroverloop naar het landschap toe, bespeelt de band tussen formeel en informeel, strak en los, loslaten. Mediterend glijdt je blik over dit watervlak – als in de Griekse mythologie – en neemt ‘de boot’ je mee naar de andere wereld: de uit-vaart.

Vredesbeeld

De afscheidsruimte is een herhaling van de vele betonnen bunkergebouwen eigen aan de streek. Wat vroeger muren van oorlogsgeweld waren, is nu omgevormd tot een ‘vredesbeeld’. Het gebouw is volledig begroeid met geurende klimplanten aan de buitenkant en binnenin beschilderd met de kleur van de streekeigen rode/gele huizen- en boerderijdaken en -muren, als teken van geborgenheid. De verharding van de eigenlijke begraafplaats en de meeste bevloering bestaan uit ter plaatse gegoten beton, zoals ook de vele opritten van boerderijen.

Bomen, hagen, bloemen

De beplanting varieert in hoogte. Bomen zoals zomereik (Quercus robur), moeraseik (Quercus palustris, aan het water), zilverlinde (Tilia tomentosa ‘Brabant’) en veldesdoorn (Acer campestre ‘Elsrijk’) hebben een streekeigen, landschappelijk karakter. Bomen als christusdoorn (Gleditsia triacanthos ‘Skyline’), kers (Prunus hybr. ‘The Bride’) en zevenzonenboom (Heptacodium miconioides) hebben een meer symbolische achtergrond. De bomen situeren zich tussen de belijningen van hagen zoals beuk (Fagus sylvatica), haagbeuk (Carpinus betulus), venijnboom (Taxus baccata) en palm (Buxus sempervirens). Deze omkaderen of delen de begraafplaatsen in.
Tussenin zijn er losse, groenblijvende Ilex-, Taxus- of Buxusmassieven (symbolen voor het eeuwige leven). Bloemenweiden van onder meer margrietvelden en klavers op de wachtterreinen brengen een bijzondere, poëtische sfeer mee.

Eeuwige tuin en groene ruimte

De toepasselijke haiku, op de muur geschilderd, doet ons nadenken over hoe je (een landschap) kunt herinneren, waarnemen of meenemen.

‘Een geliefde boom,
verdwenen uit mijn landschap.
Nooit meer hetzelfde.’

Het centrale begrafenispark van Heuvelland is uitgebouwd als een eeuwige tuin voor zij die gaan en als wandel- en contemplatieve groene ruimte voor de levenden.