Home>Project>Dorpskernvernieuwing, Brakel
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Dorpskernvernieuwing, Brakel


Vroeger was de verkeersinfrastructuur dominant in het hart van Brakel. Nu geeft een aantrekkelijk tapijt van kleiklinkers ruimte aan verblijven, ontmoeten en spelen. Aangename terrassen, zitplekken en speelse waterpartijen rondom de kerk blazen de dorpskern nieuw leven in. Een intensief participatietraject maakt het project tot een verdienste van elke Brakelaar.

Verkeersinfrastructuur domineerde tot voor kort het centrum van Brakel. Aan de ene kant van de kerk lag een drukke straat, aan de andere kant een grote asfaltparking. Het gevolg was een conflict tussen de verkeersfunctie en de verblijfsfunctie in een dorpskern met heel wat winkels, scholen en horeca. Een grote verscheidenheid van straatmeubilair, materialen, obstakels en ad-hoc-oplossingen leidde tot een verdere versnippering van de beperkte verblijfsruimte. De aanleg van een omleidingsweg die de centrumstraat van doorgaand verkeer zou ontlasten, was de uitgelezen kans om werk te maken van een vernieuwd, verkeersluw en aantrekkelijk centrum. Het ontwerp voor de dorpskern kwam er na een Open Oproep, met de heraanleg van het Marktplein en de omliggende straten is de eerste fase afgerond.

Tapijt van gebakken kleiklinkers

De markt is aangelegd met een tapijt van gebakken kleiklinkers van gevel tot gevel, waardoor het zich presenteert als één groot plein. Het materiaal geeft een dorps, warm en ruimtelijk gevoel en maakt duidelijk dat de verblijfsfunctie voorrang heeft op de verkeersfunctie. Subtiele variaties in legpatronen worden gebruikt om verschillende zones en stromen af te bakenen. Het materiaal zal ook in de rest van de centrumstraat gebruikt worden en sluit goed aan bij de dorpse gevels in verschillende baksteenkleuren. De natuurlijke kleurvariatie van de kleiklinkers doorbreekt de schaal en verzacht het aanzicht. Ook in de keuze van het straatmeubilair en het ontwerp van details is gezocht naar het creëren van een menselijke schaal en een huiselijke sfeer.

Een plein rond de kerk

De kerk heeft een centrale plek in de aanleg door eromheen met een bijzonder patroon te werken. De randen van het plein zijn afgeboord met eenvoudige paalarmaturen die een terraszone definiëren. Een waterelement rondom de kerk zet als een waterpas het hoogteverschil tussen de centrumstraat op de heuvelkam en de beekvallei in de verf. Aan de straatzijde wordt dit een waterspiegel op niveau van het voetpad, die de kerk reflecteert en toegankelijk is voor spelende kinderen. Samen met de Oude Lindeboom, het monument voor de oud-strijders en enkele zitbanken creëert dit een unieke plek. Aan de marktzijde is er een hoogteverschil van ongeveer 70cm tussen het watervlak en het Marktplein. Vijf fonteinen maken het water zichtbaar, een lange bank laat toe om comfortabel over het vrijgemaakte plein uit te kijken.

Plekken op maat

Er was veel aandacht voor op maat gemaakte oplossingen voor allerlei bijzondere plekken in het projectgebied. Voor de bushalte bijvoorbeeld zijn het perron en het schuilhuisje gecombineerd met fietsenstallingen en plantenvakken. Zo ontstaat een samenhangend totaalontwerp dat inzet op aangenaam wachten, comfortabel overstappen en integratie in het totaalbeeld. De kruising van de Serpentenstraat met de Molenbeek is gemarkeerd door er een zitplek van te maken. Een trap en een helling overbruggen het hoogteverschil naar de toegang van het gemeentehuis, maar creëren ook een voorpleintje voor deze publieke functie aan de Markt. Ten slotte is een noodzakelijke elektriciteitscabine verplaatst naar een betere locatie en geïntegreerd in een architecturale aanbouw aan de kerk.

Een participatief proces

De realisatie van de Markt was een lang proces. Veel participatierondes met een brede groep belanghebbenden hebben tot een gedragen project geleid. Een klankbordgroep van bewoners volgde het ontwerpproces van dichtbij en werd de ambassadeur van het project. Intensief en iteratief overleg met bijvoorbeeld de politie en De Lijn heeft ervoor gezorgd dat het complexe functioneren van de publieke ruimte met veel zorg in een samenhangende verblijfsruimte kon worden geïntegreerd.