Home>Project>Speelbos Engels Kamp, Geel
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Speelbos Engels Kamp, Geel


Het speelbos Engels Kamp op het militaire domein in Geel is een bijzonder project. Er moest met zeer uiteenlopende zaken rekening gehouden worden zoals de militaire geschiedenis en de grote natuurwaarde van het terrein. In combinatie met de speelfunctie van een speelbos maakte dit het geheel tot een uitdaging voor de ontwerper en uitvoerder. Menig bezoeker is dan ook verrast door het unieke resultaat.

Vanaf de jaren ’50 werden in de Antwerpse Kempen verschillende Britse opslagplaatsen en legerkampen gebouwd, waaronder Kievermont. Het Geelse kamp was een bevoorradingsplaats waar onder meer legervoertuigen stonden. In 1970 namen Belgische militairen (97ste Bataljon Logistiek) het ‘Engels Kamp’ in gebruik. Tot 2002 herstelden ze er militaire voertuigen, inclusief tanks. Met de goedkeuring in 2011 van het PRUP Kievermont kreeg het militaire domein een nieuwe bestemming: stadsrandbos en een gebied voor kleinstedelijke ontwikkelingen met mogelijkheden voor recreatie, lokale bedrijvigheid en stedelijke voorzieningen. Een deel van het domein, 6,63 hectare, werd gereserveerd als toekomstig speelbos. Ook in het speelruimtebeleidsplan 2008-2015 van de Stad Geel werd het speelbos in het militaire domein beschreven. De jeugdraad was vragende partij, net als Akabe de Pioen, een scoutsgroep die een lokaal ter beschikking heeft op het militaire domein. In 2014 ging het overleg met Defensie van start om het voorziene perceel als speelbos in te richten.

Uitgangspunten voor het ontwerp

Sinds het leger de site in 2002 verlaten had, was het perceel van het toekomstige speelbos niet meer gebruikt. Het was volledig omsloten door prikkeldraad en dus voor niemand toegankelijk. De natuur kon er volop haar gang gaan. Verschillende uitgangspunten waren bepalend voor het ontwerp van het speelbos. Eerst en vooral was er het militaire verleden. Op het terrein bevinden zich enkele militaire structuren die als speel- of ontmoetingsstructuur benut kunnen worden, zoals de loods, het  paviljoen, de spoorlijnen, de afbakeningspalen.

Ten tweede is er de scoutsgroep Akabe De Pioen voor personen met een beperking. Deze maakt gebruik van een gebouw op het militaire domein en zal er op middellange termijn een definitieve huisvesting krijgen. De leden moeten het speelbos kunnen gebruiken en dat vereist minimaal een toegankelijk pad. Zo is het speelbos meteen ook geschikt voor jonge ouders met kinderwagens.

Een derde uitgangspunt is de natuurwaarde die moet bewaard en gerespecteerd worden. Het bos is ecologisch van grote waarde, onder meer door de aanwezigheid van de beschermde rode bosmier en een centraal gelegen heischraal grasland.

Ten slotte is er het speelbos zelf, kinderen moeten op het hele terrein naar hartenlust kunnen spelen.

De opdracht voor het ontwerpbureau bestond uit het vinden van een evenwicht tussen ecologische, recreatieve, educatieve en maatschappelijke functies, wat moest leiden tot een hoge belevingswaarde en een aantrekkelijk gevarieerd inrichtingsplan.

Drie zones

Het terrein is in drie zones verdeeld: een speelweide, het bos en een ecologische zone. De speelweide is een open grasvlakte met klimbomen. Ten noordwesten daarvan bevindt zich de loods die behouden werd. Rondom de speelweide ligt een bos dat is ingericht met kampconstructies en natuurlijk materiaal om kampen te bouwen. Ten westen en ten zuiden van de speelweide is een ijler bos gecreëerd als geleidelijke overgang van een open naar een meer gesloten habitat (behoud heide en rode bosmieren). Een deel van het speelbos heeft een specifiek avontuurlijke of educatieve toets. Informatie ter plaatse laat de bezoeker kennismaken met de verschillende aspecten van het speelbos. Op een aangrenzend perceel, eigendom van het OCMW, werd een parkeerterrein aangelegd.

Spelen

De loods doet dienst als poort naar het speelbos en als ontvangsthal. Het is de enige overdekte plaats in het speelbos. De loods is volledig gestript om de industriële look te behouden. In deze ruimte staat een speelse kubus als infozuil. Elke zijde heeft een thema met bijbehorende info en illustraties: welkom-spelen-natuur-geschiedenis.

Het stenen paviljoen is gestript tot een ruïne, als ontmoetings- en speelhut. De betonnen palen van de afsluiting zijn blijven staan, als verwijzing naar de geschiedenis maar ook als oriëntatie- en speelelement voor de kinderen. Het creëren van een speelparcours, twee basiskampen, een fietsenstalling en een houtwal gebeurde in samenwerking met studenten van de professionele bachelor Bouw (Thomas More). Er is gekozen voor hout uit het bos in combinatie met robinia zodat de constructies opgaan in de natuurlijke omgeving. Er is ook een zone met picknickbanken in robuust hout (stammen). Werknemers van vzw De Sprong hielpen bij de realisatie.

De vroegere spoorbedding is nu een trage verbinding en een wandelweg rond het speelbos.
De heidezone kan betreden worden maar een natuurlijke buffer maakt ze moeilijker bereikbaar.
Aan de toegangsweg naar het speelbos staat een knipoog naar het vroegere Engels Kamp: een Belgische Leopard 1-tank.

Succes

De opening van het speelbos had plaats op 18 oktober 2015. Het was een overdonderend succes met een 1500-tal bezoekers. Hoewel het speelbos beperkt is in oppervlakte houden de verschillende uitgangspunten sindsdien goed stand. Kinderen bouwen een kamp of klimmen in een boom terwijl de rode bosmier enkele meter verderop aan zijn nest bouwt, en de heide groeit en bloeit.