Home>Project>Marktplein, Wijnegem
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Marktplein, Wijnegem


Eindelijk heeft Wijnegem een centrale ontmoetingsruimte, een plek die twee belangrijke ruimtes uit de geschiedenis van het dorp, de Turnhoutsebaan en het Wijnegemhof, met elkaar verbindt. Het is een open publieke ruimte die een multifunctioneel gebruik toelaat en actief aanmoedigt met een nieuw paviljoen. Er is ingezet op ruimte voor verblijven en op actieve verkeersmodi.

De heraanleg van het Marktplein past in een totaalvisie voor de kern van Wijnegem. De ontwerpers ontwikkelden een masterplan voor de kern na het winnen van een Open Oproep in 2010. Ze trachtten enkele grote ontwikkelingen te sturen en op elkaar af te stemmen, zodat ze samen de identiteit en ruimtelijke kwaliteit van de kern zouden versterken. Wijnegem is ontstaan als een straatdorp aan de Turnhoutsebaan. Dit is ook vandaag nog de levensader van de gemeente waarlangs de meeste functies zich bevinden. Het drukke autoverkeer en het gebrek aan publieke ruimte zorgden er echter voor dat dit geen aangename ruimte was. Het masterplan stelde voor om enkele rustplekken in te bouwen waar de straat verbreedt tot een publieke ruimte. Mobiliteitsdeskundigen werden bij het masterplan betrokken om het evenwicht tussen het autoverkeer en de andere modi te herstellen en zo meer ruimte te maken voor verblijven.

Geen traditioneel plein

Het Marktplein is de belangrijkste rustplek. Voor de heraanleg was het vooral een parking, die enkel voor de wekelijkse markt of de jaarlijkse kermis werd vrijgemaakt. Het is geen traditioneel dorpsplein met kerk waarrond het dorpsweefsel zich heeft ontwikkeld. Het is een accidenteel ontstane leegte, door bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat is nog voelbaar in het ontbreken van levendige pleinfuncties of prominente gevels in de gebouwen rondom. Het Marktplein moest dus nog zijn eigen ruimtelijke kader, functionaliteit en identiteit creëren om een plaats te veroveren in de mental map van de inwoners.

Twee ziteilanden

Het ruimtelijke kader wordt gemaakt door twee ziteilanden die de grote pleinruimte verdelen in drie functionele zones. De eilanden zijn met hout bekleed wat een warme uitstraling geeft en uitnodigt om te verblijven. Verder zijn ze beplant met grassen en bomen die het plein een groen karakter geven en helpen om de ruimte visueel af te bakenen. De meerstammige bomen in het meest zuidelijke eiland nemen het zicht op de geparkeerde auto’s weg en maken de overgang naar de groene horizon van het achterliggende Wijnegemhof.

Drie zones

Langs de Turnhoutsebaan is ruimte gemaakt voor openbaar vervoer en zacht verkeer. De nieuwe bushalte aan het gemeentehuis heeft een ruime fietsenstalling en voldoende zit- en wachtruimte, geïntegreerd onder een lichte luifelstructuur. Er is een ruim en veilig fietspad parallel aan de Turnhoutsebaan. Het open plein ligt opgespannen tussen de twee ziteilanden. Een patroon van natuursteen in verschillende tinten zorgt voor schaal en een frisse, hedendaagse uitstraling. De vlakke aanleg maakt een polyvalent gebruik mogelijk, voor de wekelijkse markt of de kermis. In de derde en meest zuidelijke zone biedt een compacte groene parkeerpocket de mogelijkheid om kort te parkeren.

Een pleinpaviljoen brengt levendigheid

Om het gebrek aan pleinfuncties rondom het plein te compenseren, is gekozen voor het toevoegen van een ambitieus, multifunctioneel pleinpaviljoen. Het is in het zuidelijke ziteiland geïntegreerd en bekleed met dezelfde houtlatten. Wanneer het gesloten is, wordt het een onopvallend onderdeel van het decor. Maar wanneer de grote deuren geopend worden naar het plein, trekken de glanzende metalen binnendeuren en de geglazuurde witte tegels van het interieur alle aandacht. Het paviljoen bestaat uit een flexibele ruimte met alle voorzieningen en een openbaar toilet, waardoor het gebruikt kan worden voor allerlei evenementen of voor pop-upfuncties. In de zomer van 2018 vond een ijssalon, dat z’n toegankelijkheid bemoeilijkt zag door werken aan de Turnhoutsebaan, er tijdelijk onderdak. Dat zorgde meteen voor animatie op het pas in gebruik genomen plein.