Home>Project>Nederschelde 2.0, Gent
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Nederschelde 2.0, Gent


De Gentse binnenwateren waren in de jaren 60 van de vorige eeuw sterk vervuild. Op dat moment zocht de stad ook extra parkeergelegenheid voor Koning Auto. Dus werd de Nederschelde dichtgegooid en geasfalteerd. Maar tijden veranderen. Het besef groeit dat water sfeer, leven en verkoeling in de stad brengt. Met het weer openleggen van de Nederschelde zijn de troeven van het water helemaal terug aan de Reep en de Bisdomkaai.

De Nederschelde, ook de Reep genoemd, is het gedeelte van de Schelde in de Gentse binnenstad, tussen de Ketelvaart aan de Waalse Krook en de plaats waar in het verleden de Leie en de Schelde samenvloeiden, Portus Ganda. Het verdwijnen van de scheepvaart uit de binnenstad, door de aanleg van de Ringvaart rond Gent, en de geurhinder van het binnenwater deden het stadsbestuur in de jaren 1960 besluiten om het gedeelte tussen het Bisdomplein en de Nieuwbrugkaai te dempen en er een parkeerruimte van te maken. Hierdoor werd de samenvloeiing van Leie en Schelde in de Gentse binnenstad verbroken.

Water, wegenis en riolering

Het weer openleggen en bevaarbaar maken van de Nederschelde tussen de Wijdenaardbrug en de Nieuwbrug is het sluitstuk van het herstel van de historische verbinding tussen Schelde en Leie in Gent. Ze past in het project ‘Actieprogramma Watergebonden Infrastructuurwerken te Gent’, in 2006 opgemaakt door Waterwegen en Zeekanaal (nu De Vlaamse Waterweg) en de Stad Gent. De werkzaamheden omvatten het stabiliseren en renoveren van de bestaande kaaimuren, de vernieuwing van de riolering met de aanleg van een gescheiden stelsel en de aanleg van de omgeving met een gedeeltelijke kaaiverlaging. Hiervoor sloegen De Vlaamse Waterweg (waterbouw), de Stad Gent (omgevingsaanleg) en Farys/TMWV (riolering) de handen in elkaar. Het samen uitvoeren van de waterbouwkundige, wegenis- en rioleringswerken leidde tot een prachtig resultaat met een minimum aan hinder. De werken liepen van 7 november 2016 tot 25 oktober 2018.

Kaaimuren

Voor de stabilisatie van de oude kaaimuren waren er verschillende mogelijkheden. Die werden onderzocht in een multicriteria-analyse. Verschillende randvoorwaarden werden in rekening gebracht: het herstellen van het oorspronkelijke verloop en uitzicht, uitgewerkt in de huidige tijdsgeest en functionaliteit; het garanderen van een vlotte verkeersafwikkeling tijdens en na de werken; aandacht voor de ondergrondse infrastructuur en de vele nutsleidingen in het projectgebied; omzichtig werken in een stedelijke omgeving met beperkte ruimte en met minimale hinder voor de omwonenden; het oordeelkundig afwegen van de kostprijs en de (bouwtechnische) risico’s. Door de verschillende toestand van de twee oevers noopte het herstellen van de oude gewichtsmuren uiteindelijk tot het aanwenden van twee verschillende stabilisatietechnieken: micro- en VHP-palen (kant Bisdomkaai) en een (deels verankerde) secanswand (kant Reep).

Omgevingsaanleg

De flankerende straten – de Bisdomkaai op linkeroever en de Reep op rechteroever – en het Bisdomplein zijn heraangelegd. De Bisdomkaai is ingericht als woonerfgebied en heeft een verlaagde zone met aanmeermogelijkheden om het contact met het water te vergroten. Op de Bisdomkaai en de Reep langsheen het water zijn Robinia bessoniana en Blatanus hispanica aangeplant, op het Bisdomplein Liriodendron tulpifera. De bomen langs de kade zijn in speciaal ontworpen boombunkers geplaatst, zodat het wortelgestel voldoende ruimte heeft om te ontwikkelen zonder de infrastructuur te beschadigen. Ter hoogte van de trappenpartij naar de verlaagde zone op de Bisdomkaai is een bronzen standbeeld van Willem I geplaatst, op verzoek van het actiecomité ‘Willem Bedankt!’ dat de rol van Koning Willem I in Gent in de schijnwerpers wil zetten. Verder zijn de rioolaansluitingen vernieuwd. De Bisdomkaai heeft een gescheiden rioleringsstelsel, zodat regenwater en huishoudelijk afvalwater gescheiden worden afgevoerd. Alle werkzaamheden verliepen steeds in nauw overleg met de dienst Stadsarcheologie. Zo werd op het Bisdomplein een deel van het Kuldershuis – een weeshuis voor weesjongetjes (kulders) uit 1620 – blootgelegd en gedocumenteerd. In navolging van het project kon ook de eerder gebouwde Scaldissluis (met unieke kajakglijbaan) op de Oude Beestenmarkt in gebruik genomen worden. Het is een open verbinding die meteen ook goed is voor het visbestand.

Idyllische plek

De site aan de Nederschelde is geëvolueerd van een grauwe parkeerplaats naar een gezellige publieke ruimte die veel volk aantrekt en waar het aangenaam vertoeven is, zowel langs als op het water. Er is voorzien in zitbanken, fietsparkeerplaatsen, vuilnisbakken, verlichting, aanmeerringen… De ‘Nederschelde 2.0’ wordt opgenomen bij diverse evenementen zoals het Lichtfestival, Ode Gand en de Gentse Feesten. Gent is een idyllische plek rijker.