Home>Project>Parkhof, Machelen
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Parkhof, Machelen


Het woon-zorgcentrum Parkhof in Machelen zou volgens het oorspronkelijke idee van de opdrachtgever, gesloopt worden en plaatsmaken voor een nieuwbouw. Uiteindelijk werden de oude gebouwen behouden en kregen ze een nieuwe bestemming. Tussen oud- en nieuwbouw is een plein met terras tot stand gebracht. De nieuwe buitenruimte verbindt het dorp met het park en het woon-zorgcentrum met het openbare leven in de gemeente. 

De ontwerper, Korteknie Stuhlmacher architecten, voor de nieuwbouw van het woon-zorgcentrum Parkhof werd aangesteld via de procedure van de Open Oproep van de Vlaams Bouwmeester. De nieuwbouw, uiterst zorgvuldig in het park geschoven, bestaat uit een geknikt volume opgebouwd rondom een grote binnentuin met gaanderij, die een beschermende of zelfs helende omgeving moet bieden. Tussen oud- en nieuwbouw is een nieuwe publieke ruimte ontstaan, waarvoor met een kunstenaar werd samengewerkt.

Buitenruimte

Het verbinden van het gebouw en de parkomgeving was een eerste premisse voor het ontwerp. Door de zone tussen de straat en het gebouw als bloeiend bos te ontwikkelen, is de nieuwbouw daadwerkelijk opgenomen in het park. Grote groenvlakken omvatten en begeleiden het fietspad, waardoor de ingang ter hoogte van het plein tevens als toegang van het park wordt ervaren. De witbloeiende sierkers (Prunus avium ‘Plena’) zorgt voor een indrukwekkend lentebeeld. De ondergroei van groenblijvende siergrassen en bloeiende vaste planten, zoals monnikskap en akelei, dragen bij aan een natuurlijk en kleurrijk geheel.

Door de draaicirkels van de infrastructuur als betonvlakken uit te voeren, is duurzaamheid ontstaan. Alle voetpaden, ook die in de binnentuin, zijn uitgewerkt in gestabiliseerd grind. Naast infiltratie biedt dat een landschappelijk beeld. De buitenruimte aan de achterzijde van het gebouw is bewust niet ontworpen, het gebouw sluit naadloos aan op het park.

Binnentuin

De binnentuin is door de architecten ontworpen als het sociale en ruimtelijke centrum van het woon-zorgcentrum. Voor de inrichting werd een beroep gedaan op een kunstenaar wiens oeuvre voor een belangrijk deel is opgebouwd uit landschappelijke middelen. Daardoor heeft de tuin een bijzondere culturele, recreatieve en therapeutische betekenis.

Voor de aanleg van de formele structuur van de binnentuin is gekozen voor de typologie van de middeleeuwse hortus conclusus: een symmetrisch plan met in het centrum een monumentale stenen waterbak, zinnebeeld van de ‘bron’. Voor de afzonderlijke inrichtingselementen staat de ‘Vlaamse hof’ centraal. Beplanting en onderdelen als banken, een groot aantal nestkastjes, een thermometer en een kippenren sluiten aan bij de collectieve tuinherinneringen van de bewoners. Doordat een belangrijk deel van de ouderen met problemen van dementie te maken krijgt, draagt de tuin bij aan het helende effect van impulsen die herkenning met zich meebrengen. De uitgebreide variëteit van heel herkenbare planten en objecten roept een breed scala op van geuren, kleuren, smaken en geluiden.

De vier centraal gelegen vakken zijn opgevat als moestuin. Tuiniers van buiten het woon-zorgcentrum gebruiken en onderhouden de moestuin. Ze worden begeleid door Velt, de vereniging voor ecologisch leven en tuinieren. De sociale en praktische voordelen liggen voor de hand. Naast de dynamiek die de tuiniers teweeg brengen, is er ook op een kleiner schaalniveau veel activiteit. Enkele discrete speelobjecten trekken de allerkleinsten aan. De nestkastjes bieden huisvesting aan verschillende soorten vogels die aangetrokken worden door de vele vlinders en andere insecten die op de grote variëteit aan bloemen afkomen. Er is gegaan voor maximale biodiversiteit op deze kleine schaal. Bovendien is er, mede door de moestuinen, een voor zo’n locatie uitzonderlijk sterke seizoenswerking. Ten slotte, heel praktisch gezien, komt een belangrijk deel van het onderhoud van de tuin niet ten laste van Parkhof.

Meer dan een kunstwerk

Vanaf het allereerste ontwerp is ingezet op historisch-culturele waarden en hoveniersmiddelen in relatie tot de bewoners van het woon-zorgcentrum. Dat, én het nadrukkelijke verband met de lokale gemeenschap maken de tuin van Parkhof tot een kunstwerk dat meer is dan een object en tot een tuin die meer is dan een kunstwerk.