Home>Project>Historische pleintjes binnenstad, Antwerpen
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Historische pleintjes binnenstad, Antwerpen


De Stad Antwerpen vernieuwde verschillende pleintjes en straten in haar historische kern, op een boogscheut van de Scheldekaaien. Dankzij de heraanleg van Oever, Koolkaai, Sint-Jansvliet en Steenhouwersvest is het voetgangersgebied in de binnenstad gevoelig uitgebreid, is er meer verblijfsruimte, zijn de bestaande groenstructuren versterkt en wordt de historiek van de plek in beeld gebracht.

De Sint-Jansvliet en de Koolvliet, sinds de Middeleeuwen twee belangrijke Antwerpse binnenhavens met rechtstreekse toegang tot de Schelde, werden eind 19de eeuw gedempt. Het maritieme verleden verdween mee onder de grond. Bij de heraanleg is bewust gekozen om de referentie naar dat verleden weer aan de oppervlakte te brengen, net zoals eerder gebeurde aan de Burchtgracht. Het tracé van de oude kaaimuren is gevisualiseerd in het maaiveld en ingezet als een structurerend element in het pleinontwerp. De rand van de voormalige vlieten is gelijkgronds aangelegd in een brede blauwe steen, net zoals het vroeger was. Op de Koolkaai wordt het beeld extra ondersteund met gerecupereerde bolders.

Link met de Scheldekaaien

Het ontwerp van Koolkaai en Sint-Jansvliet anticipeert op de geplande heraanleg van de Scheldekaaien. Waar de pleintjes zich vroeger met hun rug naar de stroom keerden, zoeken ze nu weer aansluiting met de kaaivlakte. Het materiaal van het masterplan Scheldekaaien is deels doorgetrokken op de Koolkaai, nota bene in het gedeelte waar vroeger het Scheldewater de stad instroomde. De Koolkaai slaat zo de brug tussen Schelde en Schipperskwartier, de achterliggende wijk die een sterke band heeft met het maritieme verleden van de stad. Op de Sint-Jansvliet is de wat slordige westzijde omgevormd tot een verblijfsruimte die zich met een uitnodigende trappenpartij weer naar de Schelde richt.

Kwalitatieve verblijfsruimte

Door het herorganiseren van de mobiliteitsstromen is maximaal ingezet op verblijfskwaliteit. Voetgangers, fietsers en terrassen krijgen heel wat extra ruimte terwijl sluipverkeer wordt geweerd. De Steenhouwersvest is opgewaardeerd tot een volwaardige winkelwandelstraat die de link legt met het shoppinggebied van de Wilde Zee. Met de Sint-Jansvliet en Oever zijn twee ontbrekende schakels gerealiseerd van de voetgangersas die de Grote Markt verbindt met het Zuid.

De extra verblijfsruimte biedt plaats aan meer zitbanken, een speelfontein en een vernieuwd basketbalveld. Ook trappenpartijen en zitmuren zorgen voor speelaanleidingen in de vernieuwde publieke ruimte. De ruimere terrassen van de horecazaken dragen bij tot een levendig publiek domein. De goten op de pleintjes dienen niet enkel om het hemelwater af te voeren maar fungeren waar mogelijk ook als een visuele afbakening van de terraszones.

Versterkte groenstructuren

Om de grote bomen op de pleintjes ook de komende vijftig jaar voldoende groeipotentieel te geven, is geïnvesteerd in bovengrondse ontharding en ondergrondse verbetering van de boomgroeiplaats, telkens op maat van de plek. Onder de verharding zorgen verschillende systemen (sandwichpanelen, watershell, een netwerk van infiltratiebuizen aangesloten op de straatkolken) voor drukverdeling en voor de aanvoer van zuurstof en regenwater naar de boomwortels.

Hoogwaardige materialen

De Stad Antwerpen streeft naar een hoogwaardige en uniforme uitstraling van haar openbaar domein en ontwikkelde een beeldkwaliteitsplan voor de historische binnenstad. De verharding van de pleinen en straten bestaat uit kleinschalige granietkeien met verschillende afwerking. De lijnvormige elementen zijn uitgevoerd in blauwe hardsteen met een variërende oppervlaktebehandeling in functie van hun locatie (gevlamd, gefrijnd of glad).

Straatmeubilair wordt steeds strategisch ingeplant en structureert de gebruiksruimte. Op Oever en Sint-Jansvliet zorgen nieuwe op maat ontworpen banken voor heel wat extra zitgelegenheid. De basis van de banken zijn witte lineaire betonelementen waarop een houten zitvlak is bevestigd. Onderaan is ledverlichting ingewerkt die het plein ’s avonds sfeervol verlicht.

Publieke gebouwen in de publieke ruimte

De heraanleg van de Sint-Jansvliet was de aanleiding om de relatie met een belangrijk publiek gebouw midden op het plein te versterken. Het toegangsgebouw van de voetgangerstunnel, een art-deco-monument uit de jaren 1930, krijgt extra licht en lucht. Een nieuwe sokkel in natuursteen volgt de strakke lijnen van de interbellumarchitectuur. Een combinatie van trappen en hellingen verhoogt bovendien de toegankelijkheid van de tunnelingang. De architecturale verlichting op het gebouw zorgt voor extra uitstraling.