Home>Project>Schoolomgeving Elzestraat, Sint-Katelijne-Waver
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Schoolomgeving Elzestraat, Sint-Katelijne-Waver


Het dorpsplein was tot voor kort niet meer dan een verbreding van de straat. Leerlingen van de school op het plein moesten zich een weg banen tussen voorbijrazende en geparkeerde auto’s. Nu is er een veiligere, rustigere schoolomgeving gerealiseerd in een aangename en karaktervolle dorpskern. Er is minder en trager autoverkeer, het dorpsplein is weer een plek van ontmoeting.

Sint-Katelijne-Waver wil haar vier dorpskernen nieuw leven inblazen en zet daarbij in op de herorganisatie en herbronning van enkele strategische publieke ruimten. De selectie van ruimten die de vernieuwing op gang kunnen trekken, gebeurde al ontwerpend in de studie dorpskernvernieuwingen. In het dorpje Elzestraat vloeiden hier al snel enkele realisaties uit voort. De prioriteit was de aanpak van de omgeving van de school op het dorpsplein.

Ingekooide veiligheid

Elzestraat is zoals de naam laat vermoeden een straatdorp. Een naar achter springende gevelrij met school, kerk, parochiezaal en horecazaken vormt een plaatselijke verbreding van de straat: het dorpsplein. Tot voor kort baanden scholieren zich tussen de geparkeerde auto’s door, over borduren heen en langs allerlei obstakels een weg naar de schoolpoort. Achter het hek: de ingekooide veiligheid. Vlakbij, tegen het dorp genesteld, pronken het Sint-Michielskasteel en zijn park. De praal van het dorp, maar wel onzichtbaar achter aaneengsloten bebouwing en nauwelijks verknoopt met de kern.

School in haar omgeving

Het doel van de vernieuwing was het realiseren van een veiligere, rustigere schoolomgeving in een aangename en karaktervolle dorpskern. Veiliger betekent vooral trager en minder autoverkeer, en een verschuiving van transit- naar verblijfsruimte. De schoolpoort en het dorpsplein moeten weer de plek van ontmoeting worden. Om het dorp een sterk eigen karakter te geven, keken de ontwerpers in de richting van bestaande identiteitsdragers en hun herwaardering: betekenisvolle gebouwen zoals het kasteel en het omringende landschap, de kerk, de pastorij, de school en faciliterende gebouwen als zwembad en parochiezaal. Veranderingen in mobiliteit en de regeneratie van identiteit lukken niet door één plekje aan te pakken, een breder en overkoepelend kader is cruciaal. De aanpak van de schoolomgeving Elzestraat staat niet op zich, ze is een schakel in een grotere dorpskernvernieuwing. De basis is een set van samenhangende ontwerpen van strategische plekken op het openbaar domein. Specifiek gericht op een geslaagde schoolomgeving werden de noodzakelijke acties en hun sequentie in tijd uitgezet in een interventieplan.

Graag trager

Om trager autoverkeer af te dwingen is de zone 30 niet enkel aangegeven, maar ook meteen voelbaar en afleesbaar in het beeld van de ruimte en de aanleg van de wegenis. De straat wordt in het dorp opgevat als een aaneenschakeling van pleintjes. Waar de gevels naar achteren geschoven zijn, zijn pleintjes ingericht die de rijloper onderbreken. Het zijn vaak ook de plekken waar specifieke faciliteiten en diensten gehuisvest zijn.

Mobiliteitsswitch

Om het aantal auto’s dat het dorpsplein kruist en op het plein parkeert drastisch te verminderen, waren verschillende ingrepen nodig. Te voet, met de fiets of met de bus naar school komen, wordt gepromoot. Aan de school is er een goede publieke fietsenstalling en comfortabele halte-infrastructuur. Vijf parkeerplaatsen en een bushokje hebben plaatsgemaakt voor een luifel waar comfortabel zitten, fietsen stallen en informatieverstrekking gecombineerd worden. Parkeren van auto’s nabij de school is niet meer mogelijk. Dat gebeurt nu aan het zwembad of op een nieuwe parking parallel aan de kasteeldreef maar er visueel van gescheiden. De parkings liggen op 100 en 150 meter van de schoolpoort.

Dorpstuin als schoolentree

Veiligheid is de basisvereiste. De hoge inzet op omgevingskwaliteit en detaillering geven de schoolentree de overige kwaliteiten die ze verdient: ademruimte, plaats voor ontmoeting, interactie en spel. Een dorpskern verdient ook groen. Een bestaand strookje groen voor de school was de aanzet om de entree in te richten als een tuin. Daardoor kreeg de kern het nodige groene accent en de gewenste schaal van een ontmoetingsruimte. De grassen en de lokale elzen scheppen ruimte en overzicht, begeleiden de looproutes naar de schoolpoort en houden ander verkeer op de nodige afstand. Ten zuiden van de tuin is er een zone voor bakfietsen, pas daarna een kiss & ride-zone die enkel tijdens de ochtendspits wordt opengesteld. Uitstappen gebeurt aan de passagierskant op de voetgangerszone.

Kader voor de pleintjes

Aansluitend aan de gevels is een duidelijke, brede en continue voetgangers- en terrassenzone aangelegd in kleinschalig materiaal. Ze omkadert zonder hoogteverschillen het hele plein. Dit concept wordt ook op de andere pleintjes doorgetrokken. Aan het zwembad zorgt dit kader voor een brede trage loper die de link legt met het verscholen kasteelpark. Op de parking aan de kasteeldreef wijst een loper in hetzelfde materiaal de weg naar kasteel en park. De luifel die dienst doet als fietsenstalling, bushalte en ontmoetingsruimte is zo gepositioneerd dat hij een venster biedt op het langgerekte plein en, vanop het plein, de pleinwand afbouwt.  Het rolkeiveldje met dorpsschommel zorgt voor spel, levendigheid en geeft een jeugdig karakter aan de plek.