Home>Project>Vloethemveld, Zedelgem/Jabbeke
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Vloethemveld, Zedelgem/Jabbeke


Het team Vloethemveld  heeft een beheer- en onthaalplan opgemaakt voor het beschermde landschap Vloethemveld in Zedelgem en Jabbeke. In het plan is onderzocht welke ingrepen noodzakelijk en haalbaar zijn om de aanwezige erfgoed- en natuurwaarden te consolideren en om het voormalige militaire domein als ‘open erfgoed’ toegankelijk te maken voor het brede publiek. De eerste ingrepen zijn intussen gerealiseerd.

Het Vloethemveld staat vandaag vooral bekend als natuurgebied, maar is veel meer dan dat. Het gebied kent een rijke, gelaagde geschiedenis die nog duidelijk af te lezen valt in de landschapsstructuren. De Vossenbarm als een oud dijklichaam, oude hoevecomplexen, rabattenstructuren, een ringgracht rond het militaire domein, merlons of bermen rond de voormalige munitiedepots en de vele waterplassen zijn landschapselementen met een verhaal. Ze leren ons welke evolutie het landschap heeft ondergaan. Die evolutie is niet min. Vanaf de Middeleeuwen werden verschillende claims op het landschap gelegd. Eerst door monniken van het Sint-Janshospitaal van Brugge en dan door ontginners die massaal bomen aanplantten. In de Eerste Wereldoorlog werd het gebied door de Duitse bezetter gebruikt als ‘Operationsgebiet’ om het IJzerfront te bevoorraden. Na de herovering door de geallieerden nam het Belgische leger het terrein over. Het richtte er een munitiedepot in dat in gebruik bleef tot 1995. Enkel tussen 1944 en 1946 was er een korte onderbreking toen er een Prisoners Of War-Camp of POW-kamp werd ingericht waar tussen de 45.000 en 120.000 Duitse maar vooral Baltische krijgsgevangenen werden ondergebracht.

Een stapsgewijze ontsluiting

Het team Vloethemveld werd in 2018 aangesteld voor het opmaken van een beheer- en onthaalplan voor het beschermde landschap. Het onderzocht zowel de geschiedenis als de bestaande context. Het hele gebied werd thematisch geïnventariseerd en de historische lagen werden ontrafeld. Per geïnventariseerd element werd de erfgoedwaarde beschreven, werden doelstellingen en maatregelen uitgewerkt om de instandhouding op korte en lange termijn te verzekeren. Daarnaast werden algemene doelstellingen geformuleerd als krijtlijnen voor de toekomstige ontwikkelingen en is de draagkracht van de site bestudeerd in functie van een publieke ontsluiting.

Het onthaalplan gaat uit van vier afgebakende hoofdzones die als deelgebieden elk op hun eigen manier en met hun eigen frequentie toegankelijk zijn: ‘stiltegebied’, ‘Kamp Vloethemveld’, ‘boszone Vloethemveld ‘en ‘landbouwgebied’. De deelgebieden zijn opgeladen met functies op maat en kennen een gepaste afstemming op de recreatieve trajecten. Aan de historische toegang tot het Kamp Vloethemveld en het stiltegebied is een onthaalplein uitgewerkt waar bezoekers het domein kunnen ontdekken. In verschillende bewaard gebleven barakken is een onthaal- en expositieruimte ingericht. Het onthaalgebouw is te bereiken via de Vloethemveldzate, de voormalige spoorlijn die wordt omgevormd tot een aangename fiets- en wandelboulevard.

Naast een ruimtelijke analyse is ook een analyse gemaakt van de investerings- en exploitatiebehoeften. Ook de rol en de ambitie van de verschillende partners is in kaart gebracht en er zijn inhoudelijke en financiële afspraken gemaakt om een stapsgewijze en gedragen ontsluiting te verzekeren. Enkele beheerstructuren verzekeren de verantwoordelijkheden en de inzet van elke partner op langere termijn.

Eerste werken in een hele rij

Het beheer- en onthaalplan heeft de hele openstelling en evolutie van het gebied in de startblokken gezet. Zo wordt actief gewerkt aan een lokale natuur- en erfgoedgemeenschap waarin vrijwilligers en gidsen worden gerekruteerd en opgeleid. Het onthaalgebouw wordt gerenoveerd, een nieuwe vogelkijkhut is ingehuldigd, enkele kunstwerken zijn gerenoveerd en aan het onthaalplein onder een nieuwe luifel geplaatst. Dit zijn nog maar de eerste werken in een hele rij die het waardevolle natuurgebied met zijn unieke geschiedenis ontsluiten voor het grote publiek. De komende jaren wordt Kamp Vloethemveld meer opengesteld en zullen jaarlijks een beperkt aantal begeleide bezoeken mogelijk zijn in het stiltegebied. Nu reeds is er een natuurspeelplaats, zijn er verschillende wandellussen van twee tot tien kilometer en zijn verschillende uitkijkpunten permanent toegankelijk.