Home>Reportage>Tampere verweeft industriële geschiedenis in straatbeeld
{"slide_to_show":"1","slide_to_scroll":"1","autoplay":"true","autoplay_speed":"3000","fade":"false","speed":"300","arrows":"true","dots":"false","loop":"true","nav_slide_column":5,"rtl":"false"}

Tampere verweeft industriële geschiedenis in straatbeeld


Tampere is vandaag de op twee na grootste stad van Finland. De stad heeft haar omvang te danken aan de opkomst van de textielindustrie. De spinnerijen en textielfabrieken zijn ondertussen uit de stad verdwenen, maar de landschapsarchitecten van Näkymä houden de herinnering aan het industrieel verleden van de stad levendig in een fris ontwerp van een Vuoltentooriplein.

Twee voetgangersbruggen verbinden het nieuwe plein aan de kade met de andere oever van de Tammerkoski. – © Eriika Ahopelto / Aamulehti

 Al sinds de elfde eeuw is Tampere een belangrijk handelscentrum, maar de stad is voornamelijk groot geworden door de opkomst van de textielindustrie. De derde grootste stad van Finland ligt op een landengte tussen twee grote meren die met elkaar in verbinding staan dankzij de rivier Tammerkoski. Deze rivier zorgde voor goedkope energie, waardoor de groei van de textielindustrie van Tampere in een stroomversnelling kwam. Op het einde van de 19e eeuw werkte bijna de helft van de industriële werkkrachten uit Finland in Tampere. Deze grote arbeiderspopulatie bezorgde de stad de bijnaam ‘Het Manchester van Finland’.

Ondertussen zijn de traditionele industrietakken en de textielfabrieken uit de stad verdwenen, maar Tampere blijft met 228.621 inwoners de op twee na grootste stad van Finland, na de hoofdstad Helsinki en Espoo. Vandaag zijn de metaalindustrie en de elektrotechniek de belangrijkste industriële sectoren uit de regio. Door de aanwezigheid van de technische universiteit, is Tampere een van de populairste studentensteden in Finland. In het centrum van de stad vormen drie werkende energiecentrales het decor voor gezellige terrassen en voor met zorg vormgegeven openbare ruimtes.

De cirkels in beton en natuursteen verwijzen naar de garenspoelen uit de textielindustrie. De ronde zitbanken zweven er als een tweede laag boven. – © Streetlife

Plein met pit

In 2014 schreef het bestuur van Tampere een prijsvraag uit voor de herinrichting van het Vuolteentoriplein, een oude markt aan de oever van de Tammerkoski. Het drukke plein ligt tussen twee voetgangersbruggen en vormt zo een belangrijk knooppunt in de wandel- en fietsroutes door het centrum. Ook groen speelt er een centrale rol: het plein bevindt zich in het verlengde van een park en in de buurt ligt het Tammerkoski National Park. In een nieuw ontwerp moeten deze unieke karakteristieken in de verf worden gezet, en moet de voetganger centraal staan.

De landschapsarchitecten van Näkymä uit Helsinki maakten het winnende ontwerp voor de stad. Ze lieten zich daarvoor inspireren door haar geschiedenis in de textielindustrie. Zo verwijst een cirkelvormig patroon in de bestrating van het plein naar de garenspoelen van de voormalige spinnerijen.

Aan de ene zijde wordt het plein begrensd door de kade, en aan de andere zijde door een keerwal die zich om de spoelen heen vormt. De ronde wanden vangen het hoogteverschil op en vormen zo een scheiding tussen het plein en de terrassen.

Samenhang in vorm en kleur

De cirkelvormige Rough&Ready Kringbanken zweven boven het maaiveld, en vormen zo een tweede laag cirkels met eenzelfde diameter. De grove balkmaat en het onderstel in CorTenstaal passen in de industriële context. Op de keerwanden zijn Solid Curved Top Seats geplaatst. De onderlinge samenhang in de collectie van Streetlife laat een combinatie van diverse inrichtingselementen toe.

Een zitmuur van 130 meter scheidt het lager gelegen gedeelte aan de kade van de gazonterrassen. – © Näkymä

De bomen op het plein worden beschermd door CorTen Boombeschermers en -roosters met het Casual Dots patroon. De vorm van deze roosters past perfect bij de bestrating. In het ‘spoelenpatroon’ werd gekozen voor ronde roosters, in het hoger gelegen deel liggen er vierkante roosters.

De vorm van de boomroosters past mooi bij het patroon van de bestrating. – © Streetlife

De CorTen fietsbeugels maken het geheel af. In totaal beslaat het Vuolteentoriplein een oppervlakte van 3360m². De totale bouwkost van het nieuwe pleinbedroeg 729.600 euro.

Kim van den Hoven, Streetlife BV
Dit artikel verscheen in tijdschrift Publieke Ruimte nr. 28 (2018).